Âpeko – oro Onİsilebu merin, mârun-un atimefa, Äfiwé Igbéyåwo kootü, soosi ati Måsalaasi Ewi apileko lori eniyän ni mi Basic 4 Yoruba Lesson Note

Ede: Àpọkọ – Ọ̀rọ̀ Onísílébù Mẹ́rin, Márùn-ún àti Mẹ́fà

1. Kí ni Sílébù?

Sílébù ni ìpín ọ̀rọ̀ tí a lè pè ní ẹ̀yà ọ̀rọ̀. Ó jẹ́ àpapọ̀ àwọn lẹ́tà tí a ń kọ papọ̀ tí ó sì ní ohùn kan náà. Gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, ọ̀rọ̀ “bàbá” ní sílébù méjì: “bà” àti “bá”.

1. Àpọkọ Ọ̀rọ̀ Onísílébù Mẹ́rin:
2. Ṣíṣàkójọ Àwọn Àpọkọ Onísílébù Mẹ́rin:
3. Àwọn Àpẹẹrẹ Gbolóhùn:

• Mo ti parí ilé-ẹ̀kọ́-gíga mi.
• Ọmọ-ọba-lù-gbó náà dún wa nígbà àyẹyẹ.
• Àgbà-àgbà-mẹ́ta náà jòkóó láti gbọ́ ẹjọ́.
• Ojú-ọ̀run-tí-tóbi náà dára láti wò.

1. Àpọkọ Ọ̀rọ̀ Onísílébù Márùn-ún:
2. Ṣíṣàkójọ Àwọn Àpọkọ Onísílébù Márùn-ún:

2. Àwọn Àpẹẹrẹ Gbolóhùn:

• Ọmọ-ìlú-ńlá-gíga náà kọ sí wa láti Èkó.
• Àgbà-àgbà-òkè-tíga náà mọ̀ ìtàn ìlú wa dáadáa.
• A lò ìwé-àkọ́kọ́-ẹ̀kọ́ láti kọ́ àwọn ọmọdé.

1. Àpọkọ Ọ̀rọ̀ Onísílébù Mẹ́fà:
2. Ṣíṣàkójọ Àwọn Àpọkọ Onísílébù Mẹ́fà:

2. Àwọn Àpẹẹrẹ Gbolóhùn:

• Ọmọ-ọba-ìlú-ńlá-òkè-ga wá láti àjò rẹ̀.
• Àgbà-àgbà-ilé-ẹ̀kọ́-gíga ṣe àgbéyẹ̀wò sí wa.
• Olùkọ́-àgbà-ẹ̀kọ́-gíga náà kọ́ wa ní ìmọ̀ ìjìnlẹ̀.

1. Àwọn Òfin Ṣíṣe Àpọkọ Ọ̀rọ̀ Gígùn:
2. Ìṣọ̀kan Ìtumọ̀:

• Gbogbo àwọn ẹ̀yà ọ̀rọ̀ gbọdọ̀ ní ìbátan
• Àpẹẹrẹ: Ilé-ẹ̀kọ́-gíga – gbogbo ẹ̀yà ló jọ sọ nípa ẹ̀kọ́

2. Ìbámu Èdè:

• Àwọn ẹ̀yà gbọdọ̀ máa bámú ní ọ̀nà èdè
• Kò gbọdọ̀ dà àwọn ọ̀rọ̀ àjèjì pọ̀ mọ́ ọ̀rọ̀ Yorùbá

3. Ìlò Lósìn:

• Àpọkọ ọ̀rọ̀ gígùn kò wọ́pọ̀ nínú ọ̀rọ̀ ojoojúmọ́
• Wọ́n wọ́pọ̀ nínú ìwé àti ọ̀rọ̀ ìjìnlẹ̀

Àṣà: Àfiwé Ìgbéyàwó Kòòtù, Ṣọ́ọ̀ṣì àti Mosque

1. Ìgbéyàwó Kòòtù (Court/Registry Wedding):
2. Àwọn Ìgbésẹ̀:
3. a) Ìtètò Ṣáájú (Pre-arrangements):

• Fífún àkọsílẹ̀ àgbéyàwó sí registry
• Yíyan àwọn ẹlẹ́rìí méjì
• Sísanwó fífilọ́lẹ̀

1. b) Ọjọ́ Ìgbéyàwó:

• Lílọ sí registry ní àkókò tí a yàn
• Bíbọ́ àgbéyàwó níwájú registrar
• Fọwọ́sí àkọsílẹ̀ ìgbéyàwó

1. c) Lẹ́yìn Ìgbéyàwó:

• Rírí ìwé ìgbéyàwó
• Àgbéyẹyẹ fàmílì (bí wọ́n bá fẹ́)

2. Àwọn Ohun Tí Ó Nílò:

• Àkọsílẹ̀ Ìbí – Ìwé ìdánimọ̀ ọjọ́ ìbí
• Àwòrán Paspọ́tì – Àwòrán tí ó dára
• Àwọn Ẹlẹ́rìí – Ènìyàn méjì tí ó ti pé ọdún 18
• Àkọsílẹ̀ Ìkọ̀wé – Tí wọ́n bá kọ̀wé
• Ìwé Ìpinnu Ìkọ̀sílẹ̀ – Tí wọ́n bá ti kọ́sílẹ̀ tẹ́lẹ̀

3. Àwọn Àǹfààní:

• Ọrọ̀ kékeré – Kò gbówó púpọ̀
• Ìyara – Kò pẹ́ púpọ̀
• Òfin Recognition – Ìjọba mọ̀ ọ́n dáadáa
• Àìfẹ́ Àwọn Complications – Kò nílò ọ̀pọ̀ ètò

4. Àwọn Àkóba:

• Àìní Religious Blessing – Kò ní ìbùkún ẹ̀sìn
• Àìní Cultural Elements – Kò fi àṣà hàn
• Simple Ceremony – Ó rọrùn jù
• Àìní Big Celebration – Kò ní àyẹyẹ ńlá

1. Ìgbéyàwó Ṣọ́ọ̀ṣì (Church Wedding):
2. Àwọn Ìgbésẹ̀:
3. a) Ètò Ṣáájú (Pre-wedding Preparations):

• Counseling Sessions – Ìmọ̀ràn ìṣáájú ìgbéyàwó
• Booking Church – Yíyan ṣọ́ọ̀ṣì àti ọjọ́
• Choosing Wedding Party – Yíyan best man, chief bridesmaid
• Planning Reception – Ètò àgbéyẹyẹ lẹ́yìn ìgbéyàwó

1. b) Ọjọ́ Ìgbéyàwó:

• Ìsìn Ìgbéyàwó – Church service
• Exchange of Vows – Ìléwọ́ àti ìlénu
• Ring Exchange – Yípo òrùka
• Wedding Certificate – Rírí ìwé ìgbéyàwó
• Photography – Yíya àwòrán

1. c) Àgbéyẹyẹ (Reception):

• Cutting of Cake – Gégé kéèkì
• First Dance – Ijó àkọ́kọ́
• Speeches – Àwọn ọ̀rọ̀ ìkì
• Dinner – Oúnjẹ àlẹ́

2. Àwọn Ohun Ìdána Ṣọ́ọ̀ṣì:

• Wedding Dress – Aṣọ iyàwó funfun
• Wedding Suit – Suit ọkọ
• Wedding Rings – Òrùka ìgbéyàwó
• Flowers – Òdòdó fún ìṣọ́ra
• Wedding Cake – Kéèkì ìgbéyàwó
• Wedding Car – Ọkọ̀ ìgbéyàwó

3. Àwọn Àǹfààní:

• Religious Blessing – Ìbùkún Ọlọ́run
• Beautiful Ceremony – Àyẹyẹ tí ó dára
• Good Photos – Àwòrán tí ó dára
• Community Support – Àtìlẹyìn àwùjọ ṣọ́ọ̀ṣì
• Lasting Memories – Ìrántí tí kì í gbàgbé

4. Àwọn Àkóba:

• Expensive – Ó gbówó púpọ̀
• Stressful Planning – Ètò tí ó lè mú ẹni lágára
• Weather Dependent – Ojú ọjọ́ lè bàá jẹ́
• Time Consuming – Ó gba àkókò púpọ̀

1. Ìgbéyàwó Mosque (Islamic Wedding):
2. Àwọn Ìgbésẹ̀:
3. a) Ètò Ṣáájú:

• Nikah Preparation – Ètò fún ìgbéyàwó Ìṣìlámù
• Mahr Agreement – Àdéhùn owó orí
• Mosque Booking – Yíyan mosque àti ọjọ́
• Invitation – Pípè àwọn àlejò

1. b) Nikah Ceremony:

• Recitation of Quran – Kíkà Kur’ani
• Marriage Contract – Àkọsílẹ̀ ìgbéyàwó
• Dua (Prayers) – Àdúrà
• Declaration – Àkéde ìgbéyàwó

1. c) Walima (Reception):

• Halal Food – Oúnjẹ tí ó yẹ fún Muslim
• Islamic Songs – Orin Ìṣìlámù
• Segregated Celebration – Àyẹyẹ àlàpín ọkùnrin àti obìnrin

2. Àwọn Ohun Ìdána Mosque:

• Mahr (Dowry) – Owó tí ọkọ fi fún iyàwó
• Modest Clothing – Aṣọ ìṣọ́ra
• Quran – Ìwé mímọ́ Ìṣìlámù
• Prayer Mat – Tẹpẹtẹ àdúrà
• Halal Food – Oúnjẹ tí Ìṣìlámù gbà

3. Àwọn Àǹfààní:

• Religious Compliance – Ìbámu pẹ̀lú ẹ̀sìn
• Simple and Meaningful – Rọrùn àti kí ó ní ìtumọ̀
• Community Blessing – Ìbùkún àwùjọ Ìṣìlámù
• Cost Effective – Kò gbówó púpọ̀
• Spiritual Foundation – Ìpìlẹ̀ ẹ̀mí

4. Àwọn Àkóba:

• Limited Guest List – Àwọn àlejò kò lè pọ̀ tó
• Strict Rules – Àwọn òfin tí ó mú gan-an
• Gender Segregation – Pínpin ọkùnrin àti obìnrin
• Limited Music – Àwọn orin kò lè pọ̀ tó

1. Àfiwé Gọ̀gọ̀:

Lítíréṣọ̀: Ewì Ìpìlẹ̀ Lórí “Ènìyàn Ni Mi”

1. Ewì “ÈNÌYÀN NI MI” – Nípa Adébáyọ̀ Fálétí

Ewì Kíkún:

ÈNÌYÀN NI MI

Ènìyàn ni mi, kì í ṣe ẹranko

Ènìyàn ni mi, kì í ṣe igi

Mo ní ọkàn, mo ní ẹ̀mí

Mo ní ìmọ̀lára, mo sì ní ìrònú

Bí mo bá rí ohun tí ó dára

Inú mi máa yọ̀

Bí mo bá rí ohun tí ó burú

Inú mi máa bàjẹ́

Mo lè fẹ́, mo lè kórìíra

Mo lè rẹ́rìn-ín, mo lè sọkún

Àwọn ẹranko kò lè ṣe bẹ́ẹ̀

Àwọn ohun àlàìlẹ́mìí kò lè ṣe bẹ́ẹ̀

Ṣùgbọ́n kì í ṣe gbogbo ènìyàn

Ló ń ṣe ènìyàn gidi

Àwọn kan ń ṣe bí ẹranko

Àwọn kan sì ń ṣe bí ẹmi òkù

Ènìyàn gidi ni ẹni tí ó ní àánú

Ènìyàn gidi ni ẹni tí ó ní ìfẹ́

Ènìyàn gidi ni ẹni tí ó mọ̀ òtítọ́

Ènìyàn gidi ni ẹni tí ó ń ṣe ìtọ́jú

Àwọn tí ó ń pa ènìyàn

Àwọn tí ó ń jalè

Àwọn tí ó ń ṣe ìkà

Wọn kì í ṣe ènìyàn gidi

Nítorí náà mo gbà á

Pé kì í tó láti sọ pé ènìyàn ni mi

Mo gbọdọ̀ ṣe bí ènìyàn

Mo gbọdọ̀ hùwà bí ènìyàn

Ènìyàn gidi kì í jẹ aládùúgbò rẹ̀ lóun

Ènìyàn gidi kì í ṣe búburú

Ènìyàn gidi máa ń ṣe rere

Ènìyàn gidi máa ń ran ni lọ́wọ́

Èmi yóò ṣe bí ènìyàn gidi

Èmi yóò ní àánú sí àwọn tí ó nílò

Èmi yóò ṣe òtítọ́ nígbà gbogbo

Èmi yóò jẹ́ ènìyàn tí ó tọ́

Nítorí ènìyàn ni mi

Ènìyàn gidi ni mi

Kì í ṣe àpẹẹrẹ ènìyàn ni mi

Àmọ́ ènìyàn pátápátá ni mi

1. Àtúpalẹ̀ Ewì “ÈNÌYÀN NI MI”:
2. Kókó Pàtàkì:

• Ìdánimọ̀ Ènìyàn: Kí ni ó jẹ́ kí ènìyàn jẹ́ ènìyàn
• Ìyàtọ̀ Ènìyàn àti Ẹranko: Àwọn àbùdá tí ó ya ènìyàn sọ́tọ̀
• Ìwà Ènìyàn Gidi: Irú ìwà tí ó yẹ fún ènìyàn

2. Àwọn Àbùdá Ènìyàn:

• Ọkàn àti Ẹ̀mí – Spiritual nature
• Ìmọ̀lára – Emotional capacity
• Ìrònú – Intellectual ability
• Àyànfẹ́ – Free will

3. Àwọn Àbùdá Ènìyàn Gidi:

• Àánú – Compassion
• Ìfẹ́ – Love
• Òtítọ́ – Truth
• Ìtọ́jú – Care for others

4. Àwọn Àbájáde Lítíréṣọ̀:
5. a) Àsọjẹ (Contrast):

• Ènìyàn vs. Ẹranko
• Ènìyàn gidi vs. Ènìyàn búburú
• Àbùdá rere vs. Àbùdá burú

1. b) Ìtúpalẹ̀ (Repetition):

• “Ènìyàn ni mi” – Emphasis on identity
• “Ènìyàn gidi ni…” – Definition of true humanity
• “Mo lè…” – Human capabilities

1. c) Àpẹẹrẹ Àfi-ọ̀pọ̀-hàn (Parallelism):

• “Mo ní ọkàn, mo ní ẹ̀mí”
• “Mo lè fẹ́, mo lè kórìíra”
• “Èmi yóò…” – Future commitments

1. Ewì Kejì – “ÀMÌ ÌDÁNIMỌ̀ MI” – Nípa Akínwùmí Ìṣọlá:

Ewì Kíkún:

ÀMÌ ÌDÁNIMỌ̀ MI

Ènìyàn kan ni mí ní ayé yìí

Ṣùgbọ́n ènìyàn wo ni mí?

Kí ni àmì ìdánimọ̀ mi?

Kí ni ohun tí ó ń ṣe mí lọ́tọ̀?

Mo jẹ́ ọmọ Yorùbá

Mo jẹ́ ọmọ ìlú Aláké

Èdè mi ni Yorùbá

Àṣà mi ni àṣà Yorùbá

Ṣùgbọ́n àmì ìdánimọ̀ mi

Kò wà nínú àṣà nìkan

Kò wà nínú èdè nìkan

Ó wà nínú ìwà mi

Ìwà mi ni àmì ìdánimọ̀ mi

Bí mo ṣe ń hùwà

Ló ń sọ ènìyàn tí mo jẹ́

Ló ń sọ ibi tí mo ti wá

Tí mo bá jẹ́ onínúure

Àwọn ènìyàn yóò mọ̀ mí

Tí mo bá jẹ́ olóòtítọ́

Àwọn ènìyàn yóò fẹ́ràn mi

Tí mo bá jẹ́ ẹni búburú

Àwọn ènìyàn yóò sá fún mi

Tí mo bá jẹ́ ẹni ìkà

Àwọn ènìyàn yóò kórìíra mi

Nítorí náà mo ti pinnu

Pé èmi yóò jẹ́ ènìyàn rere

Èmi yóò ní ìwà ọmọlúàbí

Èmi yóò jẹ́ òkìkí rere

Ohun tí bàbá mi ṣe

Ohun tí ìyá mi ṣe

Àwọn àgbà mi ti ṣe àpẹẹrẹ fún mi

Èmi náà yóò ṣe àpẹẹrẹ rere

Àmì ìdánimọ̀ mi kì í ṣe àwọ̀ ara mi

Àmì ìdánimọ̀ mi kì í ṣe bí mo ṣe ga tó

Àmì ìdánimọ̀ mi ni ìwà mi

Ìwà rere ni àmì ìdánimọ̀ mi

1. Àtúpalẹ̀ Ewì “ÀMÌ ÌDÁNIMỌ̀ MI”:
2. Kókó Pàtàkì:

• Ìdánimọ̀ Àmọ̀tára: Mímọ̀ ènìyàn tí a jẹ́
• Pàtàkì Ìwà: Ìwà ju àṣà àti èdè lọ
• Àpẹẹrẹ Àgbà: Títẹ̀lé àgbà ní ìwà rere

2. Àwọn Ìbéèrè Ìjìnlẹ̀:

• “Ènìyàn wo ni mí?”
• “Kí ni àmì ìdánimọ̀ mi?”
• “Kí ni ohun tí ó ń ṣe mí lọ́tọ̀?”

3. Àwọn Ìpinnu:

• Jíjẹ́ ènìyàn rere
• Níní ìwà ọmọlúàbí
• Ṣíṣe àpẹẹrẹ rere

1. Ewì Kẹta – “MO NÍ ẸTỌ́” – Nípa Wálé Ògúnyẹmí:

Ewì Kíkún:

MO NÍ ẸTỌ́

Mo ni ẹtọ́ láti gbé

Mo ni ẹtọ́ láti mí ẹ̀mí

Mo ni ẹtọ́ láti sọ̀rọ̀

Mo ni ẹtọ́ láti dúró fún òtítọ́

Ẹnikẹ́ni kò lẹ́tọ̀ọ́

Láti pa mí

Ẹnikẹ́ni kò lẹ́tọ̀ọ́

Láti fi mí sínú ẹ̀wọ̀n

Bí mo kò bá ṣe ohun kan tí ó burú

Bí mo kò bá ṣe ohun kan tí ó lòdì

Ẹnikẹ́ni kò gbọdọ̀ dè mí

Ẹnikẹ́ni kò gbọdọ̀ ni mí lára

Àmọ́ pẹ̀lú ẹtọ́ mi

Ni ojúṣe wa pẹ̀lú

Mo ní ojúṣe láti ṣe rere

Mo ní ojúṣe láti ṣe òtítọ́

Mo ní ojúṣe láti tọ́jú àwọn tí ó kéré sí mi

Mo ní ojúṣe láti ṣe ìrẹ̀mí sí àwọn àgbà

Mo ní ojúṣe láti ṣe ìrànwọ́ fún àwọn tí ó nílò

Mo ní ojúṣe láti tọ́jú àyíká mi

Ẹtọ́ mi àti ojúṣe mi

Wọ́n ṣọ̀kan pọ̀

Ọ̀kan kò lè wà láìsí òmíràn

Èyí ni ohun tí ó ń ṣe mí lẹ́nìyàn

Àwọn tí ó ń ṣe ẹtọ́ wọn nìkan

Tí wọn kò sì ṣe ojúṣe wọn

Àwọn bẹ́ẹ̀ kì í ṣe ènìyàn pé

Àwọn bẹ́ẹ̀ jẹ́ aláìmọ̀gbọ́n

Àwọn tí ó ń ṣe ojúṣe wọn nìkan

Tí wọn kò sì mọ ẹtọ́ wọn

Àwọn bẹ́ẹ̀ jẹ́ ẹrú

Àwọn bẹ́ẹ̀ kò mọ iye ara wọn

Ṣùgbọ́n àwa tí a mọ̀

Pé àwa ní ẹtọ́ àti ojúṣe

Àwa ni àwọn ènìyàn gidi

Àwa ni àwọn tí ó mọ iye ara wọn

Nítorí náà èmi yóò lo ẹtọ́ mi

Ní ọ̀nà tí ó tọ́

Èmi yóò ṣe ojúṣe mi

Pẹ̀lú ìgboyà àti ìfẹ́

1. Àtúpalẹ̀ Ewì “MO NÍ ẸTỌ́”:
2. Kókó Pàtàkì:

• Ẹtọ́ Ènìyàn: Àwọn ẹtọ́ tí gbogbo ènìyàn ní
• Ojúṣe Ènìyàn: Àwọn iṣẹ́ tí ó yẹ kí ènìyàn ṣe
• Ìsọ̀kan Ẹtọ́ àti Ojúṣe: Wọ́n wà papọ̀

2. Àwọn Ẹtọ́ Pàtàkì:

• Ẹtọ́ sí ìgbé ayé
• Ẹtọ́ sí òmìnira ọ̀rọ̀
• Ẹtọ́ sí òtítọ́
• Ẹtọ́ sí ìdáàbò ara

3. Àwọn Ojúṣe Pàtàkì:

• Ṣíṣe rere sí àwọn ẹlòmíràn
• Tọ́jú àwọn aláìlágbára
• Ìrẹ̀mí sí àgbàlagbà
• Tọ́jú àyíká

4. Àwọn Àbájáde Lítíréṣọ̀:
5. a) Ìtúpalẹ̀ Ìlànà (Structural Repetition):

• “Mo ni ẹtọ́ láti…” – Emphasis on rights
• “Mo ní ojúṣe láti…” – Emphasis on responsibilities
• “Ẹnikẹ́ni kò…” – Emphasis on protection

1. b) Àsọjẹ (Contrast):

• Ẹtọ́ vs. Ojúṣe
• Ẹni tí ó mọ̀ vs. Aláìmọ̀gbọ́n
• Òmìnira vs. Ìdè

1. Ìyè Àwọn Ewì Wọ̀nyí:
2. Fún Ẹ̀kọ́ Ìwà:

• Kíkọ́ ìwà ọmọlúàbí
• Mímọ̀ ẹtọ́ àti ojúṣe
• Ìdànilẹ́kọ̀ọ́ nípa ìdánimọ̀

2. Fún Ìdàgbàsókè Àwùjọ:

• Mímọ̀ àwọn ohun tí ó ṣe pàtàkì
• Ìtọ́nisọ́nà fún ìgbé ayé tí ó dára
• Ìgbékalẹ̀ àṣà ọmọlúàbí

3. Fún Lítíréṣọ̀:

• Àpẹẹrẹ ewì Yorùbá tí ó dára
• Ìmọ̀ àbájáde lítíréṣọ̀
• Ìlò èdè Yorùbá ní ìgbà òde òní

1. Àwọn Kókó Ìjirò:
2. Kí ni Ènìyàn?

• Àwọn àbùdá tí ó ya ènìyàn sọ́tọ̀
• Pàtàkì ìmọ̀lára àti ìrònú
• Àbùdá ẹ̀mí ènìyàn

2. Àmì Ìdánimọ̀ Kí ni?

• Òun ju àṣà àti èdè lọ
• Pàtàkì ìwà jù gbogbo nǹkan lọ
• Bí a ṣe ń ṣe àpẹẹrẹ rere

3. Ẹtọ́ àti Ojúṣe:

• Wọ́n ṣọ̀kan pọ̀
• Kò sí ọ̀kan láìsí òmíràn
• Àpapọ̀ wọn ló ń ṣe ènìyàn ní pípé

Iṣẹ́ Ilé

1. Àpọkọ Ọ̀rọ̀ Gígùn:

1. Kọ àpọkọ ọ̀rọ̀ márùn-ún tí ó ní sílébù mẹ́rin kọ̀ọ̀kan
2. Kọ àpọkọ ọ̀rọ̀ mẹ́ta tí ó ní sílébù márùn-ún kọ̀ọ̀kan
3. Kọ àpọkọ ọ̀rọ̀ méjì tí ó ní sílébù mẹ́fà kọ̀ọ̀kan
4. Pín àwọn àpọkọ ọ̀rọ̀ wọ̀nyí sí sílébù:
   1. Ọmọ-ọba-ìlú-ńlá-gíga
   2. Àgbà-àgbà-òkè-tí-ga
   3. Ilé-ẹ̀kọ́-kékeré-wa
5. Fi àwọn àpọkọ ọ̀rọ̀ gígùn ṣe gbolóhùn márùn-ún

1. Àfiwé Ìgbéyàwó:

1. Ṣe àfiwé kíkún àwọn ìgbéyàwó mẹ́tẹ̀ẹ̀ta (kòòtù, ṣọ́ọ̀ṣì, mosque) nípa:
   1. Iye owó
   2. Ìgbà tí ó máa gba
   3. Àwọn ohun tí ó nílò
   4. Àwọn àǹfààní àti àkóba
2. Yàn irú ìgbéyàwó tí o fẹ́ àti ṣàlàyé ìdí rẹ̀
3. Kọ àpọjúwe ìgbéyàwó mẹ́tẹ̀ẹ̀ta tí o ti rí
4. Sọ àwọn ìdàgbàsókè tí ó lè ṣe sí ìgbéyàwó kòòtù

1. Àtúpalẹ̀ Ewì:

1. Yàn ọ̀kan lára àwọn ewì mẹ́tẹ̀ẹ̀ta
2. Ṣe àtúpalẹ̀ ewì náà nípa:
   1. Kókó pàtàkì
   2. Àwọn àbájáde lítíréṣọ̀
   3. Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó kọ́
   4. Bí ó ṣe jẹ mọ́ ìgbé ayé wa
3. Tú àwọn ìbéèrè tí ewì náà béèrè
4. Sọ bí ewì náà ṣe yí ìrò rẹ padà
5. Kọ ewì kúkúrú kan nípa “Ènìyàn tí mo fẹ́ jẹ́”

1. Àfikún:

• Ṣe ìwádìí nípa àwọn onkọ̀wé ewì òde òní
• Kọ àkọlé ìgbéyàwó tí ó dá àwọn ìgbéyàwó mẹ́tẹ̀ẹ̀ta pọ̀
• Ṣe àgbéyẹ̀wò ìdánimọ̀ ara rẹ – kí ni àmì ìdánimọ̀ rẹ?
• Ṣe àkójọ àwọn ẹtọ́ àti ojúṣe tí o ní gẹ́gẹ́ bí ọmọ ìdílé àti ọmọ ìlú