Asa: Ere Idaraya “Boju Boju” – Basic 5 Yoruba Lesson Note (Third Term)

Afojusun Eko (Learning Objectives)

Ni opin idanileko yi, awon akeko yoo le:

1. Salaye ere idaraya yi pelu apeere
2. Sapejuwe ohun elo ere yi
3. Menu ba awon ofin ere yi
4. Igba ati akoko ti a maa ṣe n ere yi
5. Salaye anfaani ati aleebu to wa ninu ere yi

Asayan Koko-oro (Content)

Kini “Boju Boju”?

“Boju Boju” ni ere idaraya ti awon ọmọde Yoruba ti maa n ṣe latifaati. Ere yii ni ibatan pelu yiyara, aginju, ati imudanimọ dojukọ.

Bi Won Se Ṣe Ere Naa:

1. Igbaradi (Preparation):

• Awon ọmọde yoo pin ara wọn si meji – “Awon Alafefe” ati “Awon Asaarin”
• Yan aaye kan ti o ni aala mejeeji
• Ṣe ami lori ilẹ lati ṣe ala

2. Ilana Ere (Game Process):

• Ọmọde kan (Alafefe) yoo duro ni aarin
• Awon Asaarin yoo duro ni apakan kan
• Alafefe yoo di oju rẹ, yoo yipo, yoo wi pe “Boju Boju!”
• Ni igba ti o ba wi bee, awon Asaarin yoo sare kọja si apakan keji

3. Ibori (Catching):

• Alafefe yoo gbiyanju lati mu ọkan ninu Asaarin
• Ti o ba mu ẹni kan, yẹni yoo di Alafefe titun
• Ti ko ba le mu ẹnikẹni, yoo tẹsiwaju

Awon Ohun-elo Ere:

• Aaye ti o tobi to (oko ita tabi gbangba)
• Ohun lati fi ṣe ami ala (ila, okuta, abbl)
• Awon ọmọde ti yoo kopa (o kere ju mẹfa lọ)
• Ala tabi ipade ti o wa ni ọna to fẹẹrẹ

Awon Eniyan Ti O N Kopa:

• Awon ọmọde: Lati ọmọ ọdun mẹfa si mẹtala
• Iye: O kere ju mẹfa, o si le pọ si ogbon
• Ipin: Awon ọkunrin ati awon obinrin le ṣe ere papọ

Igba Ati Akoko:

Igba Ọdun:

• Igba ẹẹmẹ (Dry season) – November si March
• Igba oṣupa kikun – Nigbati oṣupa ba tan kaakiri
• Igba isinmi ọdun – Holiday periods

Akoko Ọjọ:

• Aarọ-kutukutu (5:00-7:00 AM)
• Aṣalẹ (6:00-8:00 ​​PM)
• Alẹ – Ti ina ba wa (with lighting)

Awon Ofin Ere:

1. Ofin Bọtini (Basic Rules):

• Alafefe gbọdọ di oju rẹ ni kikun
• Ko gbọdọ ṣaju oju rẹ
• Asaarin gbọdọ dena ni ala ọtọtọ
• Ko si fifọwọkan ara laimu

2. Ofin Aabo (Safety Rules):

• Maṣe sare ju agbara lọ
• Ṣọra fun okuta ati ihò
• Duro ni agbara ti o dara
• Maṣe gbe nkan kan ni ọwọ nigba ere

3. Ofin Ifẹ (Fair Play Rules):

• Gba to tabi ko gba to ni otitọ
• Maṣe tanẹni jẹ tabi fi ara pamọ
• Jẹ ki gbogbo eniyan kopa
• Bọwọ fun ẹni ti o ṣe daradara

Awon Anfaani Ere:

1. Anfaani Ara:

• Imudara agbara ẹsẹ
• Idagba aginju ati yiyara
• Imudara ilera gbogbogbo
• Idaṣe agbara inu

2. Anfaani Ọpọlọ:

• Imudara ifojusun ati idojukọ
• Idagba imudanimọ yiyara
• Ikẹkọ pinnu iyara
• Imudara iriri agbegbe

3. Anfaani Awujo:

• Ikẹkọ ifọwọsowọpọ
• Iṣọkan ati iṣọrẹ
• Iṣọwọpọ laarin ẹgbẹ
• Ifọwọsi iwa rere

Awon Aleebu:

1. Aleebu Aabo:

• Eewu iṣe ara lese ni aaye ti ko dara
• Ere pupọ le fa arẹ
• Ifarapa le ṣẹlẹ ti ko ba ni iṣọra

2. Aleebu Awujo:

• Ija le waye ti ofin ko ba ṣe deede
• Diẹ ninu ọmọde le ni okan buburu
• Ko si idanilo ni gbogbo akoko