Skip to content

Oro Atokun: Itumo, Irisi Ati Ilo Ni Gbolohun – Basic 5 Yoruba Lesson Note (Third Term)

Download this term · ₦1,000

Lesson note at a glance

Subject
Yoruba
Class
Basic 5
Term
Third Term
Topic
Oro Atokun: Itumo, Irisi Ati Ilo Ni Gbolohun
Order
Topic 20 of 24 this term
Reading time
3 min

Afojusun Eko (Learning Objectives)

Ni opin idanileko yi, awon akeko yoo le:

Advertisement
  1. Salaye oro atokun pelu apeere
  2. Ṣiṣe akojo oro atokun to wa ninu ede Yoruba
  3. Lilo ninu gbolohun kikun
  4. Dahun ibeere lori eko yi

Asayan Koko-oro (Content)

Kini Oro Atokun?

Oro atokun ni oro ti a nlo lati so awon gbolohun tabi awon eko oro pelu ara won. Won ni awon oro bi: ati, tabi, ṣugbọn, nitori, bi, abbl.

Oro atokun mu ki ede wa ni ilọsiwaju ati mu ki awon ero wa ni ibamu papọ.

Awon Irisi Oro Atokun:

1. ORO ATOKUN AFUNFUN (Coordinating Conjunctions)

Awon oro wonyi ni a nlo lati so awon gbolohun ti o ni agbara deede papọ:

“ATI” (AND)

  • Itumo: Fun isokan ati ifunfunpo
  • Apere: “Mo ra isu ati ẹwa”
  • Apere: “Ọmọde ni iye ati agba ni ogbon”

“TABI” (OR)

  • Itumo: Fun yiyan laarin awon ohun
  • Apere: “Se o feran asu tabi ẹwa?”
  • Apere: “A le lo si oja tabi si oko”

“ṢUGBỌN/AMỌṢA” (BUT)

  • Itumo: Fun ifihan iyato tabi idilowo
  • Apere: “O dara ṣugbọn o ko jẹ ti ọmọde”
  • Apere: “Mo feran ere amọṣa mi o ni akoko”

2. ORO ATOKUN ALAIDOGBA (Subordinating Conjunctions)

Awon oro wonyi so gbolohun akọkọ pelu gbolohun atẹle:

“NITORI/NITORI TI” (BECAUSE)

  • Itumo: Fun alaye idi
  • Apere: “Ko wa si ile-iwe nitori ara ko le”
  • Apere: “A yo nitori ti won ṣaṣeyori”

“BI/NIGBATI” (WHEN/IF)

  • Itumo: Fun akoko tabi ipo
  • Apere: “Bi ojo ba ro, a o si ita”
  • Apere: “Nigbati o ba de, pe mi”

“TI/LEYINKỌ TI” (AFTER)

  • Itumo: Fun akoko ti o ti kọja
  • Apere: “Ti won ba ti jeun, won a simi”
  • Apere: “Leyinkọ ti ile ti tan, a lọ sun”
Advertisement

“ṢAJU/KIGBATI” (BEFORE)

  • Itumo: Fun akoko ti ko ti de
  • Apere: “Wẹ ọwọ ṣaju ki o to jeun”
  • Apere: “Kigbati oorun ko to wọ, o ti dide”

“KIAKA TI/PELU” (SO THAT)

  • Itumo: Fun idi ete
  • Apere: “Ka daradara kiaka ti o le ni iṣaṣeyori”
  • Apere: “O ka pelu gbigbọn kiaka ti yoo ye e”

3. ORO ATOKUN AFIWEKỌ (Correlative Conjunctions)

Awon oro ti maa n lo pelu ara won:

“BOYA…TABI” (EITHER…OR)

  • Apere: “Boya o ka tabi o kọ, ẹkọ wa ni bẹẹ”
  • Apere: “Boya lati ọjọ yi tabi lati ọla, a gbọdọ bẹrẹ”

“KIKAN…ALA” (BOTH…AND)

  • Apere: “Kẹkan baba ala mama lo”
  • Apere: “O ni kẹkan agbara ala ogbon”

Akojo Oro Atokun Ninu Ede Yoruba:

Akojo Gege Bi Ise Won:

  1. Oro Atokun Ifunfunpo:
  • Ati, pelu, ati be be lo
  1. Oro Atokun Yiyan:
  • Tabi, boya…tabi
  1. Oro Atokun Ifihan Iyato:
  • Ṣugbọn, amọṣa, bikose
  1. Oro Atokun Alaye Idi:
  • Nitori, nitori ti, fun idi pe
  1. Oro Atokun Akoko:
  • Bi, nigbati, ti, ṣaju, leyinkọ
  1. Oro Atokun Idi Ete:
  • Kiaka ti, pelu, fun

Awon Apere Gbolohun Pelu Oro Atokun:

Ifunfunpo:

  1. “Taiwo ati Kehinde jẹ ibeji”
  2. “O ka iwe pelu kikun”
  3. “Mo ra ewa ati epo”

Ifihan Iyato:

  1. “O ni owo ṣugbọn ko ni ire”
  2. “Mo feran gẹlẹdẹ amọṣa mi o mọ jo”
  3. “O wuyi bikose o ko rọrun”

Alaye Idi:

  1. “A ko le lọ nitori ojo n rọ”
  2. “Won dun nitori ti won ṣaṣeyori”

Akoko:

  1. “Bi o ba ti di aṣalẹ, wa si ile”
  2. “Nigbati mo wa si ilu yi, mo tun igbesi aye mi ṣe”
  3. “Ti o ba ti pari iṣẹ, wa ki wa jọ jeun”

Iṣẹ Adaṣe (Practice Exercise)

Pari awon gbolohun wonyi pelu oro atokun to yẹ:

  1. Mo feran isu ___ ẹwa (and)
  2. O le wa ___ ko le wa (or)
  3. O ka daradara ___ ko ye e (but)
  4. A ko si ile-iwe ___ ojo n rọ (because)

 

This term's Yoruba topics

Basic 5 Third Term · 24 topics

  1. Litireso (Literature)
  2. Oro Aropo Oruko Ni Ipo Abo Ati Ilo Won Ninu Gbolohun
  3. Litireso: Kika Itan Aroṣo Oloro Wuru
  4. Oro Aropo Oruko Ni Ipo Eyan Ati Ilo Re Ninu Gbolohun
  5. Asa: Ere Idaraya “Boju Boju”
  6. Litireso: Akanlo Ede Pelu Itumo Won Ninu Gbolohun Ede Yoruba
  7. Oro Atokun: Itumo, Irisi Ati Ilo Ni Gbolohun
  8. Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba
  9. Litireso: Ewi Aro Pelu Itupale Re Ninu Kilasi
  10. Ede Ilo Ọrọ̀ Orúkọ Nínú Gbólóhùn Èdé Yorùbá
  11. Lítírétọ̀: Àgbéyẹ̀wò Ìtàn Òlòrò Geere/Wuuru
See all 24 Basic 5 Third Term Yoruba topics →
Downloads

Get Yoruba as PDF and Word

Every week of Basic 5 Yoruba, Third Term, formatted and ready to print. Ad-free, and the copy lock comes off.

Get this term Card, bank transfer, USSD or OPay

Advertisement

Lesson Notes for Other Classes

Print it or edit it in Word

Every note is free to read online. A PDF or Word copy of one subject costs ₦1,000 for one term, or ₦2,000 for all three terms.

Continue with GoogleContinue with Facebook

Sign in first, then choose your class and subject at checkout.