Oro Aropo Oruko Ni Ipo Eyan Ati Ilo Re Ninu Gbolohun Basic 5 Yoruba Lesson Note
Download Lesson Note
Lesson Notes
Topic: Oro Aropo Oruko Ni Ipo Eyan Ati Ilo Re Ninu Gbolohun
Afojusun Eko (Learning Objectives)
Ni opin idanileko yi, awon akeko yoo le:
- Salaye oro aropo oruko ni ipo eyan
- Da oro aropo to n ṣiṣe eyan mo ninu gbolohun
- Salaye bi n ṣe lo oro aropo gege bi eyan ninu gbolohun
- Dahun ibeere lori eko yi
Asayan Koko-oro (Content)
Kini Oro Aropo Ni Ipo Eyan?
Oro aropo ni ipo eyan ni oro ti a nlo lati dipo oruko eni ti a nṣe nkan fun tabi ti a nfi nkan fun. O maa n wa ni aarin ise-oro ati abo gbolohun.
Atunwo: Awon Ipo Oro Aropo
- Ipo Oluwa – Eni ti n ṣe iṣe: “Mo lo si oja”
- Ipo Abo – Eni ti iṣe n ṣe si: “O ri mi“
- Ipo Eyan – Eni ti a nṣe nkan fun: “O fun mi ni isu”
Oro Aropo Ni Ipo Eyan (Indirect Object Pronouns)
Ori Awon Oro Aropo Ni Ipo Eyan:
| Eniyan | Ipo Eyan | Apere Gbolohun |
| Emi | mi | O ra aso fun mi |
| Iwo | e | Mo fun e ni owo |
| Oun (ọkunrin/obinrin) | e | A kọ orin fun e |
| Awa | wa | Won ko ile fun wa |
| Ẹyin | yin | Mo ra ewe fun yin |
| Awon | won | A ṣe ounje fun won |
Bi A Se N Lo Oro Aropo Ni Ipo Eyan:
- Pelu Ise-oro “Fun” (Give):
- “Mama fun mi ni ewa” – Mother gave me beans
- “Mo fun e ni iwe” – I gave you a book
- “Won fun wa ni owo” – They gave us money
- Pelu Ise-oro “Ra…Fun” (Buy for):
- “Baba ra aso fun mi” – Father bought clothes for me
- “A ra ẹranko fun won” – We bought animals for them
- “O ra ohun-elo fun wa” – He/she bought tools for us
- Pelu Ise-oro “Kọ…Fun” (Teach):
- “Olukọ kọ wa fun mi” – Teacher taught me a song
- “Mo kọ eko fun e” – I taught you a lesson
- “A kọ iṣe fun yin” – We taught you all work
- Pelu Ise-oro “Ṣe…Fun” (Do for):
- “O ṣe ounje fun mi” – He/she cooked food for me
- “Mo ṣe aṣọ fun e” – I made clothes for you
- “Won ṣe ile fun wa” – They built a house for us
Eto Oro Ninu Gbolohun Pelu Ipo Eyan:
Eto Tito: Oluwa + Ise-oro + Abo + Fun + Eyan + Oun-oro miiran
Apere:
- “Mo (oluwa) ra (ise-oro) e (abo) fun (fun) mi (eyan)” – I bought it for myself
- “O (oluwa) fun (ise-oro) mi (eyan) ni (ni) asu (oun-oro)” – He/she gave me yam
Awon Apere Gbolohun Kikun:
- “Iya mi kọ orin Yoruba fun mi” – My mother taught me Yoruba songs
- “Mo ra iwe fun e ni ọjọ aje” – I bought a book for you at the market
- “Awon arakunrin wa ṣe ile tuntun fun wa” – Our brothers built a new house for us
- “Olukọ salaye eko fun yin daradara” – The teacher explained the lesson well for you all
- “Baba fun won ni owo ojo-ori” – Father gave them birthday money
Iṣẹ Adaṣe (Practice Exercise)
Pari awon gbolohun wonyi pelu oro aropo to yẹ ni ipo eyan:
- Mo ra asu fun ___ (for you)
- O kọ orin fun ___ (for us)
- Won ṣe aṣọ fun ___ (for them)
- Mama fun ___ ni ounje (me)