Sanaa in Hausawa – Basic 4 Hausa Lesson Note (Third Term)
Download Lesson NoteLesson note at a glance
- Subject
- Hausa
- Class
- Basic 4
- Term
- Third Term
- Topic
- Sanaa in Hausawa
- Order
- Topic 3 of 7 this term
- Reading time
- 5 min
Me ne Sana’a?
Sana’a ita ce ƙwarewa ko fasaha da mutum ya koyi don yin wani abu na musamman. Hausawa suna da sana’o’i iri-iri da suka gada daga kakannin su. Waɗannan sana’o’i suna ba da aiki da kuma suna adana al’adar Hausawa.
Muhimmancin Sana’o’in Hausawa
- Samun Kuɗi
- Sana’o’i suna ba da aiki ga mutane
- Suna kawo kuɗi ga iyalai
- Suna ƙarfafa tattalin arzikin al’umma
- Suna taimaka wajen rayuwar yau da kullun
- Adana Al’ada
- Suna kiyaye al’adun gargajiya
- Suna isar da ƙwarewar tsofaffi ga samari
- Suna nuna asalin Hausawa
- Suna adana tarihin al’umma
- Samar da Abubuwa Masu Amfani
- Suna samar da kayan da ake bukata
- Suna inganta rayuwar mutane
- Suna ƙarfafa cin gashin kansu
- Suna rage dogaro ga waje
Manyan Sana’o’in Hausawa
- Sana’ar Noma
Noma babban sana’ar Hausawa ne tun tsohuwa.
Amfanin Gona:
- Masara – Babban amfani
- Dawa – Don tuwo da fura
- Alkama – Don gurasa da alkubus
- Wake – Don kosai da dan wake
- Gyada – Don mai da kuli-kuli
- Rogo – Don salad da miya
Kayan Aikin Noma:
- Garma – Don noma
- Lauje – Don yanke ciyawa
- Sangam – Don noma mai zurfi
- Babban garma – Don filayen manyan
Lokutan Noma:
- Bazara – Lokacin shuki
- Damina – Lokacin ruwa
- Kaka – Lokacin girbi
- Rani – Lokacin bushewa
- Sana’ar Kiwo
Kiwo sana’a ce ta kiwon dabbobi.
Nau’ikan Dabbobi:
- Shanu – Don nama da nono
- Tumaki – Don nama da wool
- Awaki – Don nama da nono
- Kaji – Don kwai da nama
- Raƙuma – Don ɗaukar kaya da noma
Amfanin Kiwo:
- Nama – Don abinci
- Nono – Don sha da yin masara
- Fata – Don yin kaya
- Taki – Don takin gona
- Sana’ar Maƙera
Maƙera sana’a ce ta gyaran kaya da yin sabbin kaya.
Ayyukan Maƙera:
- Gyaran tufafi – Masu tsagewa
- Yin tufafi sababbi – Daga auduga
- Yin ado – A riguna da gyale
- Yin uniform – Na makaranta da aiki
Kayan Aikin Maƙera:
- Makin ɗinki – Don ɗinki
- Allura – Don hannu
- Almakashi – Don yanke
- Zaren ɗinki – Launuka iri-iri
- Sana’ar Maƙeri
Maƙeri sana’a ce ta yin kayan ƙarfe.
Ayyukan Maƙeri:
- Yin cututtuka – Wuka da lauje
- Yin kayan gona – Garma da sangam
- Yin kayan gida – Tukunya da murhu
- Yin kayan ado – Mundaye da zobaye
Kayan Aikin Maƙeri:
- Matattara – Don gudana
- Kwaskwasa – Don hammering
- Abin hura wuta – Don zafi
- Gawayi – Don yin ƙarfe
- Sana’ar Ginin Gidaje
Wannan sana’a ce ta ginin gidaje da gine-gine.
Ayyukan Ginin Gidaje:
- Yin gidaje – Na yumbu da tubali
- Yin bangaye – Don kewaye
- Yin rijiyoyi – Don ruwa
- Yin masallatan – Da makarantu
Kayan Aikin Gini:
- Yumbu – Don ginin bangaye
- Tubali – Na zamani
- Siminti – Don ɗaurewa
- Tsakuwa – Don matawa
- Sana’ar Yin Kayan Yumbu
Wannan sana’a ce ta yin kaya daga yumbu.
Kayan da Ake Yi:
- Tukwane – Don ruwa
- Tukunyoyi – Don dafawa
- Randuna – Don ɗauko ruwa
- Kwanonin abinci – Iri-iri
Matakan Yin Kayan Yumbu:
- Ɗauko yumbu – Daga ƙasa
- Kunna shi – Da ruwa
- Gyara shi – Da hannu
- Gasa shi – A wuta
- Sana’ar Yin Kayan Fata
Wannan sana’a ce ta yin kaya daga fatar dabbobi.
Kayan da Ake Yi:
- Takalma – Na gargajiya
- Jakuna – Don yaki da aiki
- Kayan ajiya – Akwatuna da jakuna
- Kayan rufe karfe – Don cututtuka
Matakan Yin Kayan Fata:
- Bare fata – Daga dabba
- Bushe ta – A rana
- Sassaƙa ta – Da kayan magani
- Gyara ta – Yin kaya
Sana’o’in Mata
- Yin Abinci
Mata ƙwararru ne wajen yin abinci iri-iri.
Abubuwan da Suke Yi:
- Masa – Da shinkafa
- Kosai – Da wake
- Fura – Da dawa
- Kunun aya – Da aya
- Yin Ado
Mata suna yin ado iri-iri.
Nau’ikan Ado:
- Yin lalle – Don hannu da kafa
- Yin gyaran fuska – Don kyau
- Yin ado na gashi – Furu-furu iri-iri
- Sassaƙar jiki – Don kyautata jiki
- Yin Auduga
Mata suna yin auduga da kuma zane-zane.
Ayyukan Auduga:
- Kaɗa auduga – Da mashin kaɗawa
- Yin zane-zane – Masu kyau
- Rina auduga – Launuka iri-iri
- Yin likkafani – Masu kyau
Sana’o’in Samari
- Yin Kayan Wasa
Samari suna yin kayan wasa iri-iri.
Kayan Wasan da Suke Yi:
- Guruntum – Wasan yara
- Dara – Wasan hankali
- Keken yara – Na ƙarfe
- Kayan tseren keke – Masu kyau
- Yin Waƙa da Kiɗa
Samari suna koyon waƙa da kiɗa.
Kayan Kiɗan da Suke Yi:
- Ganga – Don bugi
- Kalangu – Na yau da kullun
- Bori – Don waƙa
- Algaita – Don busar iska
Koyon Sana’a
Yadda Ake Koyon Sana’a
- Ka zaɓi sana’ar da kake so – Da ta dace da ke
- Ka nemi mai koyarwa – Ƙwararren mai sana’a
- Ka yi koyi da hankali – Mataki-mataki
- Ka yi horo akai-akai – Don ƙwarewa
- Ka nemi abokan koyi – Don taimako
Hanyoyin Koyon Sana’a
- A gida – Daga iyaye
- A workshop – Daga maƙwabta
- A makaranta – Daga malamai
- Ta hanyar kallo – Daga ƙwararru
Matsalolin Sana’o’i
Matsaloli
- Rashin kuɗin fara – Don sayen kayan aiki
- Rashin ƙwarewar zamani – Hanyoyi na tsohuwa
- Rashin kasuwa – Don sayar da kaya
- Gogayya da kayan waje – Masu rahusa
Hanyoyin Magancewa
- Neman tallafi – Daga gwamnati da ƙungiyoyi
- Koyon sabbin hanyoyi – Na zamani
- Haɗin kai – Tsakanin masu sana’a
- Inganta ingancin kaya – Don kasuwanci
Ayyukan Koyi
Aikin Farko
Ka lissafa sana’o’in Hausawa biyar:
Aikin Biyu
Ka bayyana ayyukan waɗannan masu sana’a:
- Maƙeri: ________________
- Maƙera: ________________
- Manomi: ________________
- Mai kiwo: ________________
Aikin Uku
Ka cika guraben da kalmomi masu dacewa:
- Manomi yana noman _______ da _______
- Maƙeri yana yin _______ da _______
- Mata suna yin _______ da _______
- Mai kiwo yana kiwon _______ da _______
Ziyarci Masu Sana’a
Abubuwan da Za a Yi
- Ka ziyarci maƙeri – Ka ga yadda yake aiki
- Ka ziyarci maƙera – Ka ga yadda yake ɗinki
- Ka ziyarci mai yin yumbu – Ka ga yadda yake gyarawa
- Ka ziyarci manomi – Ka ga gonarsa
Tambayoyi da Za a Yi
- Yaushe ka fara wannan sana’a?
- Ina ka koyi wannan sana’a?
- Menene mafi wahalar wannan sana’a?
- Me kake yin da kuɗin da ka samu?
Aikin Gida
- Ka tambaya iyayenka game da sana’ar da suke yi
- Ka lissafa masu sana’a da ke unguwarku
- Ka yi ziyara ga mai sana’a guda ka kuma ka yi masa tambayoyi
- Ka rubuta labari game da sana’ar da kake so ka koyi
Koyarwa
Sana’o’in Hausawa suna koyar da mu:
- Muhimmancin aiki da ƙoƙari
- Kiyaye al’adar gargajiya
- Samun kuɗi ta hanyar halal
- Taimako ga al’umma
- Ƙwarewar hannu da tunani
Tuna: “Aiki ya fi sana’a” – Wannan yana nuna cewa yin aiki da ƙoƙari ya fi zama mai sana’a kawai!
This term's Hausa topics
Basic 4 Third Term · 7 topics


