Ci Gaba da Hanyoyin Sadarwa Basic 6 Hausa Lesson Note
Download Lesson NoteTopic: Ci Gaba da Hanyoyin Sadarwa
Learning Objectives:
- Ƙara fahimtar hanyoyin sadarwa na gargajiya
- Sanin hanyoyin sadarwa na zamani
- Kwatanta tsakanin su
- Fahimtar sabbin fasahohi
Lesson Content:
Gabatarwa: A wannan mako zamu ci gaba da karatun hanyoyin sadarwa. Za mu ƙara bayani akan na gargajiya kuma mu koya sabuwar fasahar sadarwa.
ƘARIN BAYANI AKAN HANYOYIN SADARWA NA GARGAJIYA:
- Kida da Ganguna:
Ire-iren Ganguna:
- Tambari – Babban ganga na sarki
- Dundafa – Ganga mai ɗauke da ɗaya
- Jauje – Ganga kamar sanda
- ‘Dan Kar’bi – Ƙaramin ganga
- Kalangu – Gangar da ake shiga a hamata
Hanyoyin Buga:
- Bugun gayya (kira ga taro)
- Bugun biki (farin ciki)
- Bugun baƙin ciki (makoki)
- Bugun yaƙi (faɗa)
Misali: Idan aka buga tambari sau uku da sauri-sauri, yana nuna akwai gaggawa. Idan aka buga a hankali-hankali, yana nuna taro ne ba gaggawa ba.
- Kuge da Kaho:
Ire-ire:
- Kahon sa – na sarakuna
- Kahon soja – na yaƙi
- Ƙararrawa – ƙaramin kaho
Amfani:
- Sanar da zuwan sarki
- Sanar da yaƙi ko hari
- Kira ga taron mutane
- Biki da murna
- Makami da Bindiga:
Tun dā ana amfani da harbin bindiga don:
- Sanar da mutuwar mutum mai daraja
- Biki da farin ciki
- Kira ga taro mai gaggawa
- Tsoro ga maƙiya
HANYOYIN SADARWA NA ZAMANI:
Fasahar zamani ta kawo sabbin hanyoyin sadarwa masu sauri da inganci.
- Wayar Hannu (Mobile Phone):
- Kayan aiki ne mafi yawan amfani a duniya
- Ana iya yin magana da mutane a ko’ina
- Ana iya aika saƙon rubutu (SMS)
- Ana iya ɗaukar hotuna da bidiyo
- Ana iya amfani da intanet
Amfani:
- Sadarwa ta sauti
- Sadarwa ta rubutu
- Aika hotuna
- Kiran gaggawa
- Sadarwa ta kafofin watsa labarai
- Intanet (Internet):
- Hanyar haɗin kwamfutoci a duk duniya
- Ana samun bayanai daban-daban
- Ana iya sadarwa da mutane a kowane kasa
- Ana yin kasuwanci
Amfani:
- Email (saƙon lantarki)
- Social media (Facebook, WhatsApp, Twitter)
- Bincike da karatu
- Kasuwanci kan layi
- Television (Talabijin):
- Kayan gani da ji
- Yana isar da labarai da nishaɗi
- Ana ganin abubuwa kai tsaye
- Ana iya koyo da yawa
- Rediyo (Radio):
- Kayan sadarwa ta sauti kawai
- Ana iya ji ko’ina
- Mai rahusa ne
- Ba ya buƙatar wutar lantarki sosai
- Wayar Gida (Landline):
- Wayar da aka haɗa da waya
- Ana yin magana daga gida zuwa gida
- Tsohon irin waya ce
- Jarida (Newspaper):
- Takardar labarai
- Ana rubuta labarai da hotuna
- Ana karantawa
- Ana samunta kowace rana
- Mujalla (Magazine):
- Littafin labarai
- Ana fitowa wata-wata ko makonni-makonni
- Yana da hotuna masu kyau
- Yana da labaru masu zurfi
- Computer (Kwamfuta):
- Kayan aiki mai ƙarfi
- Ana rubuta, ana karantawa
- Ana yin kwafin aiki
- Ana haɗa shi da intanet
- Fax Machine:
- Ana aika takarda ta wayar
- Ana karɓa kai tsaye
- Ana amfani da shi a kasuwanci
- Satellite (Tauraron dan adam):
- Kayan aiki a sararin samaniya
- Yana taimakawa sadarwa
- Wayoyin hannu suna dogara da shi
KWATANTAR HANYOYIN SADARWA:
| Sifa | Na Gargajiya | Na Zamani |
| Sauri | A hankali | Da sauri sosai |
| Nesa | Ƙarami | Duniya baki ɗaya |
| Farashi | Araha | Tsada |
| Amfani | Sauƙi | Yana buƙatar horo |
| Lantarki | Ba ya buƙata | Yana buƙata |
| Inganci | Ƙaranci | Sosai |
Amfanin Hanyoyin Zamani:
- Sauri sosai
- Kai saƙo a ko’ina cikin duniya
- Aika hoto da bidiyo
- Adana bayanai
- Yin aiki da yawa lokaci guda
- Samun bayanai masu yawa
Matsaloli:
- Tsada ne
- Yana buƙatar wutar lantarki
- Yana iya ɓacewa
- Yana buƙatar ilimin amfani
- Zai iya lalacewa
- Hadarin amfani marasa kyau
Muhimman Abubuwa:
- Dole ne mu koyi amfani da hanyoyin zamani
- Mu kuma bar hanyoyin gargajiya su ɓace
- Kowane irin yana da amfaninsa
- Dole ne mu yi amfani da su cikin hankali
Multiple Choice Exercise:
- Wace hanyar sadarwa ce ta zamani?
- a) Tambari
- b) Wayar hannu
- c) Kuge
- d) Mai saƙo
- Intanet tana bawa damar:
- a) Sadarwa da duniya baki ɗaya
- b) Buga ganga kawai
- c) Yi barci
- d) Dafa abinci
- Rediyo yana isar da saƙo ta hanyar:
- a) Rubutu kawai
- b) Sauti kawai
- c) Hoto kawai
- d) Kamshi
- Television ya bambanta da rediyo saboda:
- a) Ya fi tsada
- b) Ana iya gani da ji
- c) Bai yi aiki ba
- d) Ya fi girma
- Amfanin wayar hannu shine:
- a) Yin wasa kawai
- b) Sadarwa da kowa a kowane lokaci
- c) Gajiya
- d) Barna
- Jarida ita ce:
- a) Kayan wasa
- b) Takardar labarai
- c) Abinci
- d) Kayan ado
- Hanyoyin sadarwa na zamani suna buƙatar:
- a) Ruwa
- b) Wutar lantarki
- c) Dutse
- d) Itace
- Kwamfuta tana da amfani wajen:
- a) Kowane irin aiki
- b) Dafa abinci kawai
- c) Wanke kaya
- d) Noma
Homework:
- Rubuta bambanci tsakanin hanyoyin sadarwa na gargajiya da na zamani (jimloli biyar)
- Bayyana yadda wayar hannu take aiki
- Rubuta hanyoyin sadarwa na zamani guda bakwai
- Wane hanyar sadarwa kake fi amfani? Me ya sa?
- Yi zanen wayar hannu ko television