Dubawa da Kammala Basic 6 Hausa Lesson Note
Download Lesson NoteTopic: Dubawa da Kammala
Learning Objectives:
- Sake duba kowane abu
- Gyara dukkan raunuka
- Shirya don jarrabawa na ƙarshe
- Nuna duk abin da aka koya
Lesson Content:
Gabatarwa: Wannan mako na ƙarshe ne na wannan zango. Zamu yi cikakken dubawa kuma mu tabbatar kowane ɗalibi ya fahimci duk abin da aka koya. Wannan lokaci ne mai mahimmanci don shirya don jarrabawa na ƙarshe.
Cikakken Dubawa:
KARATU DA FAHIMTA:
- Karanta da hankali
- Fahimtar abin da aka karanta
- Amsa tambayoyi da kyau
- Bayyana muhimman kalmomi
- Gina jimloli sabuwa
Misalin Tambayoyi:
- Bayyana labarin da ka karanta
- Menene muhimman abubuwa a labarin?
- Me ka koya daga labarin?
RUBUTUN WASIKA:
- Dukkan sassa bakwai
- Tsari mai kyau
- Rubutu mai kyau
- Ma’ana mai zurfi
- Gaisuwa da ladabi
Misali:
Aminu Hassan
No. 12 Tudun Wada
Jos, Jihar Plateau
25/10/2025
Madalla Ɗan’uwana Ibrahim,
Ina kwana, ina wuni, ina gajiya? Ina fata lafiya? Mu nan lafiya kalau, alhamdulillah.
Ina rubuta wannan wasikar domin in gaya maka game da nasarar da na samu a makarantana. Na kammala jarrabawata cikin nasara. Malamanmu sun yaba da aikin da muka yi.
Ina fatan za ka yi farin ciki da wannan labari. Ina jiran ganin ka a lokacin hutu.
Mai girmamanка,
Aminu Hassan
KALMOMIN KISHIYOYI: Sake dubawa:
- Uwa ↔ Uba
- Yaro ↔ Yarinya
- Zo ↔ Tafi
- Kuka ↔ Dariya
- Shiga ↔ Fita
- Dare ↔ Rana
- Babba ↔ Ƙarami
- Fari ↔ Baƙi
- Tsayi ↔ Gajeriya
- Nauyi ↔ Sauƙi
Aikin Ƙarfafawa: Gina jimloli biyu da kowane kishiya.
GAISUWA: Sake koyon dukkan gaisuwa:
Gaisuwar Yau da Kullum:
- Safe: Ina kwana? / Lafiya lau?
- Rana: Barka da yini / Sannu
- Yamma: Barka da yamma / Ina wuni?
- Dare: Sai da safe
- Aiki: Barka da aiki
Gaisuwar Lokuta-lokuta:
- Mai tafiya: Barka da tafiya, Allah ya kai ka lafiya
- Mai dawo: Barka da zuwa, lafiya ko tafiya?
- Mai ciwo: Sai an warke, Allah ya warkar da kai
- Sallah: Barka da Sallah, Allah ya karɓa
- Aure: Barka da aure
- Haihuwa: Barka da haihuwa
- Baƙunci: Barka da zuwa, maraba da ku
MIYAGUN KWAYOYI:
Sake Dubawa:
- Ma’anar miyagun kwayoyi
- Ire-ire: Wiwi, Giya, Burkutu, Sholusho
- Magunguna da za su zama illa: Baliyan, Penacilin
- Illarsu: Cutar da lafiya, lalata kwakwalwa, haifar da matsaloli
- Kariya: Guji su, saurari wa’azi, yi abokantaka da nagari
Muhimman Abubuwa: Miyagun kwayoyi suna da haɗari sosai. Dole ne mu guje musu kuma mu kula da lafiyarmu.
DABARIN TAFIYA DA RAYUWA:
Cikakken Jerin:
- Neman ilimi mai inganci
- Bin hanyoyin kiyaye tsaro
- Gujewa abubuwan haɗari
- Kula da lafiya
- Zama mai adalci
- Girmama manyan mutane
- Tsara lokaci
- Bin addini
Misalan Aiki:
- Ɗalibi mai ƙwazo yana tashi da wuri, yana karanta, yana girmama malamai
- Mutum mai tsara lokaci yana samun nasara a rayuwa
- Mai bin addini yana zaune cikin kwanciyar hankali
WASANNIN DANDALI:
Wasannin Maza:
- Ƙwallon ƙafa (11 ‘yan wasa a kowace ƙungiya)
- Tsere (gudu)
- Tseren relay (ƙungiyoyi da sanda)
- Shan ruwan tsuntsaye
- Salle-salle
- Jefa mashin/dutse
Wasannin Mata:
- Juniya (igiya)
- Kuzari (tsalle da waƙa)
- Larimandudu/Carimadudu (zagaye da waƙa)
- Gargajiya (kama)
- Hancin Zuma
- Ringi-ringi
Amfanin Wasanni:
- Ƙarfafa jiki
- Samun lafiya
- Haɗin kai
- Jin daɗi
- Koyon yin aiki tare
- Koyon bin ƙa’idodi
Ayyukan Ƙarshe:
Aikin 1: Cikakken Jarrabawa Karanta ɗan labari sannan amsa tambayoyi:
Labari: “Fatima ɗan makaranta ce mai ƙwazo. Ta kan tashi da wuri kowane safiya ta shirya don makaranta. Tana son karantawa sosai. Malamanta suna yaba da aikinta. Fatima tana da manufa ta zama likitacciya. Don haka tana yin ƙoƙari sosai a karatunta. Ta kan taimaki ƴan uwanta wajen karatun gida. Iyayenta suna alfahari da ita. Abokanta su ma suna son ta saboda halayenta masu kyau.”
Tambayoyi:
- Wa yake ɗan makaranta mai ƙwazo?
- Me Fatima take son zama?
- Don me iyayenta suna alfahari da ita?
- Yaya Fatima take taimakawa ƴan uwanta?
- Me kake koya daga wannan labari?
Aikin 2: Rubuta Wasika Rubuta wasikar gida zuwa ga uwarка wadda take wani gari. Ka bayyana mata:
- Yadda kake a makaranta
- Nasarorin da ka samu
- Abubuwan da kake buƙata
- Lokacin da za ka je ganinta
Aikin 3: Jerin Kalmomin Kishiyoyi Yi jerin kishiyoyi 20, kuma gina jimla da kowane biyun.
Aikin 4: Gaisuwa Rubuta yadda za ka yi gaisuwa a yanayi 5 daban-daban:
- Da safe a gida
- A makaranta
- Ga mai tafiya
- Lokacin Sallah
- Ga mai ciwo
Aikin 5: Bayyana Haɗarin Miyagun Kwayoyi Rubuta labari mai jimloli 8 game da:
- Ire-iren miyagun kwayoyi
- Illarsu ga matasa
- Hanyoyin kariya
- Shawararka ga abokanka
Aikin 6: Wasanni Rubuta game da wasanni:
- Wasannin da kake so
- Amfaninsu ga jiki da lafiya
- Yadda ake yin waɗansu
- Don me wasanni muhimmi ne
Ayyuka Na Rukuni:
Rukuni 1: Wasan Kwaikwayo Shirya wasan kwaikwayo mai nuna:
- Ɗalibi mai ƙwazo
- Muhimmancin ilimi
- Girmamawa ga malamai
- Haɗin kai a makaranta
Rukuni 2: Tattaunawa Yi tattaunawa game da:
- Abin da muka koya wannan zango
- Darussa mafi muna so
- Yadda za mu ci gaba da koyo
- Manufofinmu a makaranta
Rukuni 3: Gabatarwar Labari Kowane rukuni ya shirya labari game da:
- Rayuwar ɗalibi mai nasara
- Haɗarin miyagun kwayoyi
- Muhimmancin gaisuwa
- Amfanin wasanni
Shirye-shiryen Jarrabawa Na Ƙarshe:
Abubuwan Da Za A Gwada:
- Karatu da Fahimta (20 maki)
- Karanta labari
- Amsa tambayoyi
- Bayyana muhimman kalmomi
- Rubuta Wasika (15 maki)
- Dukkan sassa bakwai
- Tsari da rubutu
- Ma’ana mai zurfi
- Kalmomin Kishiyoyi (15 maki)
- Gano kishiyoyi
- Gina jimloli da su
- Bayyana ma’ana
- Gaisuwa (10 maki)
- Gaisuwar yau da kullum
- Gaisuwar lokuta-lokuta
- Amsoshi
- Miyagun Kwayoyi (10 maki)
- Ire-ire
- Illoli
- Hanyoyin kariya
- Dabarin Rayuwa (10 maki)
- Dabarun muhimmai
- Amfani ga rayuwa
- Misalai
- Wasanni (10 maki)
- Ire-iren wasanni
- Amfani
- Ka’idodi
- Gina Jimloli (10 maki)
- Jimloli masu ma’ana
- Amfani da kalmomi daban-daban
- Tsari mai kyau
Hanyoyin Yin Karatu Mai Kyau:
- Fara da wuri
- Yi tsari
- Sake karanta duk rubutunku
- Yi tambayoyi idan ba ku fahimta ba
- Yi nazari tare da abokai
- Yi barci mai isasshen sa’o’i
- Ci abinci mai gina jiki
- Ku kasance cikin kwanciyar hankali
- Yi addu’a ga Allah
- Ku yi yarda cewa za ku yi nasara
Shawarwari Na Ƙarshe:
Ga Ɗalibai:
- Ku yi karatu da gaske
- Ku bi umarnin malamai
- Ku taimaki juna
- Ku yi tambayoyi
- Ku girmama kowa
- Ku kula da lafiyarku
- Ku yi ƙoƙari
- Ku yi addu’a
Ga Iyaye:
- Ku tallafa wa yaranku
- Ku sayi musu littattafai
- Ku duba aikinsu
- Ku ƙarfafa su
- Ku yi musu addu’a
- Ku gana da malamai
- Ku shirya musu wuri mai karatu
Kalmar Ƙarshe: Wannan zango na muhimmi ne ga koyon harshen Hausa. Kun koyi abubuwa masu yawa – karatu, rubutu, gaisuwa, wasanni, da sauransu. Dole ne ku ci gaba da yin amfani da abin da kuka koya. Ku kiyaye Hausa don shi ne yaren mu. Allah ya saka muku alheri kuma ya biya muku nasara a jarrabawa.
Homework Na Ƙarshe:
- Karanta duk rubutunku na baya kuma shirya don jarrabawa
- Rubuta ɗan labari mai jimloli 15 game da abin da ka koya wannan zango
- Yi jerin duk muhimman kalmomi da ka koya (aƙalla 30)
- Rubuta wasikar zuwa ga malaminka ka gode masa
- Shirya gabatarwa game da wani labari da kake so
- Yi aikin dubawa tare da iyayenka
- Yi addu’a ga Allah ya ba ka nasara
ƘARSHE
Na gode da ku ɗalibai don ƙoƙarinku a wannan zango. Kun yi aiki da kyau kuma kun nuna ƙwazo. Ina fatan za ku ci gaba da koyon Hausa kuma ku bar ilimi ya zama wani ɓangare na rayuwarku.
Ku tuna:
- Ilimi shine tushen nasara
- Ƙwazo yana kawo albarka
- Girmamawa tana buɗe kofa
- Haɗin kai yana ƙara ƙarfi
Allah ya biya muku alheri, ya sa muku nasara, kuma ya sa ku zama mutanen da za su fi amfani ga iyalinku da al’ummarku.
BARKA DA KAMMALA KARATUN!