Shan Miyaagun Kwayoyi Basic 6 Hausa Lesson Note
Download Lesson Note
Lesson Notes
Topic: Shan Miyaagun Kwayoyi
Learning Objectives:
- Fahimtar ma’anar miyagun kwayoyi
- San ire-iren miyagun kwayoyi
- Sanin illarsu ga lafiya
- Koyon yadda za mu guji su
Lesson Content:
Gabatarwa: Miyagun kwayoyi abubuwa ne masu cutarwa da lafiyar ɗan adam. Su ne duk wani abu da in mutum ya sha ko ya ci, zai cutar da lafiyarsa ko kuma ya sa shi ya yi abubuwan da ba daidai ba.
Bayani Kan Miyagun Kwayoyi: Miyagun kwayoyi suna da nau’uka masu yawa. Waɗansu suna da haɗari sosai, waɗansu kuma idan mutum ya wuce gona da iri wajen amfani da su za su zama masu haɗari.
Ire-iren Miyagun Kwayoyi:
- Miyagu Masu Haɗari Gabaɗaya:
- Wiwi (Taba) – Yana cutar da huhu da zuciya
- Giya/Burkutu (Barasa) – Yana sa mutum ya sha hauka
- Sholusho (Ƙwayoyi masu wari) – Yana lalata kwakwalwa
- Tambayi – Yana cutar da jikin mutum
- Magunguna da za su zama Illa idan Wuce Ka’ida:
- Baliyan/Panadol – Yana cutar da hanta idan ya wuce iyaka
- Penacilin – Zai iya haifar da matsaloli idan ba bisa ka’ida ba
- Magunguna dabam-dabam – Dole a sha bisa umarnin likita
Illar Miyagun Kwayoyi:
- Cutar da jikin mutum
- Lalata kwakwalwa da tunani
- Haifar da cuta mai ƙarfi
- Lalata rayuwa da iyali
- Haifar da matsaloli a al’umma
- Kashe mutum idan ya dage
Hanyoyin Kariya:
- Guji sha miyagun abubuwa
- Saurari wa’azin iyaye da malamai
- Yi abokantaka da mutane nagari
- Koya ilimi mai kyau don sanin haɗarinsu
- Kar ka yarda wa mummunan abokai
Multiple Choice Exercise:
- Wanne ba miyagun ƙwayoyi ba ne?
- a) Wiwi
- b) Giya
- c) Ruwan sha
- d) Burkutu
- Miyagun kwayoyi suna:
- a) Da amfani
- b) Cutar da lafiya
- c) Kawo farin ciki
- d) Ba su da illa
- Penacilin zai zama illa idan:
- a) An sha shi da ruwa
- b) An wuce iyaka ko ba bisa ka’ida ba
- c) An ajiye shi
- d) An saya shi
- Wane sashe ne wiwi ke cutarwa?
- a) Ƙafafu kawai
- b) Huhu da zuciya
- c) Idanu kawai
- d) Kunnuwa
- Don kare kanmu daga miyagun kwayoyi, dole ne:
- a) Mu yi wasa
- b) Mu guji su mu saurari wa’azi
- c) Mu sha su kaɗan
- d) Mu yi banza
Homework:
- Rubuta ire-iren miyagun kwayoyi guda biyar
- Bayyana illar kowane ɗaya
- Rubuta hanyoyin kariya guda uku
- Gina jimloli biyu game da haɗarin miyagun kwayoyi