Àròkọ Lórí Ilé-Ìwé Mi – Basic 6 Yoruba Lesson Note (First Term)

Àròkọ ni ọ̀rọ̀ tí a kọ sílẹ̀ ní ẹsẹ̀-ẹsẹ̀ láti sọ èrò wa lórí ọ̀rọ̀ kan.

Àwọn Ohun Tí Akẹ́kọ̀ọ́ Yóò Lè Ṣe (Behavioural objectives)

1. Kọ àròkọ kúkúrú lórí ilé-ìwé rẹ̀.
2. Darúkọ oríṣi àròkọ mẹ́ta.
3. Ṣàlàyé ayò títa àti òkòtó títa gẹ́gẹ́ bí àṣà Yorùbá.
4. Sọ ohun tí a gbọdọ̀ sọ nípa ìwé kíkà ìjọba yàn.

Báwo ni a ṣe ń kọ àròkọ lórí ilé-ìwé mi?

A máa ń kọ àròkọ lórí ilé-ìwé mi ní apá mẹ́ta: ìbẹ̀rẹ̀, àárín àti ìparí.

1. Ìbẹ̀rẹ̀: sọ orúkọ ilé-ìwé rẹ àti ibi tí ó wà.
2. Àárín: sọ iye yàrá kíláàsì, àwọn olùkọ́ àti ohun tí ó wà nílé-ìwé.
3. Ìparí: sọ ìmọ̀lára rẹ sí ilé-ìwé rẹ.

Àpẹẹrẹ àròkọ

“Ilé-ìwé mi wà ní Ìbàdàn. Orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ilé-ìwé Àkọ́kọ́ Oke-Bọ̀lá. Yàrá kíláàsì méjìdínlógún wà níbẹ̀. Olùkọ́ wa dára púpọ̀. Mo nífẹ̀ẹ́ ilé-ìwé mi.”

Àwọn oríṣi àròkọ mélòó ni ó wà?

Oríṣi àròkọ mẹ́ta ni a kọ́ níbí: àròkọ àṣàpèjúwe, àròkọ àlàyé àti àròkọ ìtàkurọ̀sọ.

Àròkọ àṣàpèjúwe

• Ìtumọ̀: àròkọ tí ó ń ṣàpèjúwe ènìyàn, ibi tàbí nǹkan.
• Àpẹẹrẹ: àròkọ lórí ilé-ìwé mi.

Àròkọ àlàyé

• Ìtumọ̀: àròkọ tí ó ń ṣàlàyé nǹkan tàbí bí a ṣe ń ṣe nǹkan.
• Àpẹẹrẹ: àlàyé lórí bí a ṣe ń ṣeré ayò.

Àròkọ ìtàkurọ̀sọ

• Ìtumọ̀: àròkọ tí a kọ ní ìrísí ọ̀rọ̀ láàrin ènìyàn méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ.
• Àpẹẹrẹ: ọ̀rọ̀ láàrin akẹ́kọ̀ọ́ méjì nípa ilé-ìwé wọn.

Kí ni àṣà ayò títa àti òkòtó títa?

Ayò títa àti òkòtó títa jẹ́ eré ìbílẹ̀ tí àwọn Yorùbá ń ṣe.

Kí ni ayò títa?

Ayò títa jẹ́ eré àtijọ́ ti Yorùbá tí àwọn méjì ń ṣe.

• Irú eré: eré àtijọ́ Yorùbá.
• Iye àwọn tí ó ń ṣeré: àwọn méjì ló lè ṣeré.
• Ohun èlò: pákó ayò àti àwọn òkúta.

Kí ni òkòtó títa?

Òkòtó títa jẹ́ eré ìdárayá tí àwọn méjì ń ṣe.

• Irú eré: eré ìdárayá.
• Iye àwọn tí ó ń ṣeré: àwọn méjì ló máa ń ta òkòtó.

Kí ni a máa ń sọ nípa ìwé kíkà ìjọba yàn?

Ìwé kíkà ìjọba yàn ni ìwé lítírésọ̀ tí ìjọba yàn fún akẹ́kọ̀ọ́ láti kà.

1. Darúkọ onkọ́wé: sọ orúkọ ẹni tí ó kọ ìwé náà.
2. Ṣàlàyé ìtàn ní sókí: sọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ nínú ìwé ní kúkúrú.
3. Sọ kókó ìwé: sọ ẹ̀kọ́ tàbí ọ̀rọ̀ pàtàkì tí ìwé náà dá lé.

Evaluation (Ìdánwò)

1. Irú àròkọ wo ni àròkọ tí ó ń ṣàlàyé nǹkan?
   1. A) Àròkọ àṣàpèjúwe
   2. B) Àròkọ àlàyé
   3. C) Àròkọ ìtàkurọ̀sọ
   4. D) Àròkọ gbèfẹ́
2. Mélòó ni ó lè ṣeré ayò?
   1. A) Ọ̀kan
   2. B) Méjì
   3. C) Mẹ́ta
   4. D) Mẹ́rin
3. Kíni ohun èlò ayò?
   1. A) Bọ́ọ̀lù
   2. B) Pákó ayò
   3. C) Ìwé
   4. D) Pẹ́ńsù
4. Darúkọ apá mẹ́ta tí àròkọ ní.

Assignment (Iṣẹ́ Ilé)

Kọ àròkọ kúkúrú lórí ilé-ìwé rẹ. Sọ orúkọ ilé-ìwé, ibi tí ó wà, iye yàrá kíláàsì àti ìmọ̀lára rẹ.