Akara Edemede Basic 6 Igbo Lesson Note
Download Lesson Note
Lesson Notes
Topic: Akara Edemede
Ebumnuche Mmuta: Ka oge nkuzi a gwuchara, umu akwukwo ga-enwe ike:
- Kpoputa akara edemede e nwegara
- Tinye kwa akara edemede ebe o kwesiri
- Choputakwa ebe di iche iche ere akara ndi a
Ihe Nkuzi:
Nkowa Akara Edemede:
Akara Edemede bụ ihe ndị a na-ede n’akwụkwọ iji mee ka ihe e dere di mfe ịgụ na ịghọta. Ha na-egosi ebe mmadụ kwesiri ikwụsị, ebe o kwesiri ịmalite, na ụdị okwu ọ na-ekwu.
Akara Edemede E Nwegara:
1. Akara Nkwụsị (. Full Stop/Period)
Ebe A Na-eji Ya:
- Na njedebe ahịrịokwu nkwupụta
- Mgbe mmadụ gụchara echiche otu
- Na nkenke nke aha
Ọmụmaatụ:
- Chidi gara ahịa taa.
- Akwụkwọ dị na tebụl.
- Dr. Okeke bịara.
2. Akara Ajụjụ (? Question Mark)
Ebe A Na-eji Ya:
- Na njedebe ahịrịokwu ajụjụ
- Mgbe mmadụ jụrụ ajụjụ
- Mgbe mmadụ achọghị ịma ihe
Ọmụmaatụ:
- Kedu ka i mere?
- Olee ebe i gara?
- Gịnị ka nke a pụtara?
3. Akara Ntamu (! Exclamation Mark)
Ebe A Na-eji Ya:
- Mgbe mmadụ ji obi ọkụ kwuo okwu
- N’oge mmasị, iwe, ma ọ bụ ịtụnanya
- Na ahịrịokwu iwu di ike
Ọmụmaatụ:
- Ewoo! Ihe a adịghị mma!
- Lee ka ọ mara mma!
- Kwụsị ugbu a!
4. Akara Nkewa (, Comma)
Ebe A Na-eji Ya:
- Ikewa ihe n’ime ndepụta
- Tupu na mgbe e jiri njiko
- Ikewa aha onye a na-agwa okwu
- Ikewa akụkụ ahịrịokwu
Ọmụmaatụ:
- Azụtara m ji, ede, akpu, na ọkụkọ.
- Ada, bịa ebe a.
- Mgbe chi bọrọ, aga m ala n’ụlọ.
- Eze, nwa nne m, bịara ụnyaahụ.
5. Akara Okwu Mmadụ (” ” Quotation Marks)
Ebe A Na-eji Ya:
- Idobe okwu onye mmadụ kwuru kpọmkwem
- N’oge a na-akọ ihe onye kwuru
- Igosi aha akwụkwọ, abụ, ma ọ bụ ihe nkiri
Ọmụmaatụ:
- Nne siri, “Bia rie nri gị.”
- Ọ jụrụ, “Kedu ka i mere?”
- Anyị gụrụ “Omenala Igbo” n’ụlọ akwụkwọ.
6. Akara Ndepụta Kwuru (: Colon)
Ebe A Na-eji Ya:
- Tupu ndepụta
- Mgbe a chọrọ ikọwa ihe
- Tupu okwu mmadụ n’akụkọ
Ọmụmaatụ:
- Ihe ndị a dị na akpa m: akwụkwọ, pensụl, na rụla.
- O kwuru: “Agaghị m aga taa.”
- Atọ ihe m chọrọ: nri, mmiri, na udo.
7. Akara Ndepụta (; Semicolon)
Ebe A Na-eji Ya:
- Ijikọ ahịrịokwu abụọ nwere njikọ
- Na ndepụta mgbe ihe ndị ahụ dị ogologo
- Ikewa akụkụ ahịrịokwu buru ibu
Ọmụmaatụ:
- Ada gụrụ akwụkwọ; Emeka egwuru egwu.
- Anyị nwere: ji, ede, na akpu; anu, azụ na ọkụkọ; mmiri, mmanya, na nta.
8. Akara Nkewa Ogologo (- Dash)
Ebe A Na-eji Ya:
- Igosi nkwụsị na ntamu
- Ikewa okwu nkọwa
- Igosi mgbanwe n’echiche
Ọmụmaatụ:
- Chidi – nwa nne m – bịara taa.
- Achọrọ m – ma ọ bụ, echeghị m na ọ ga-ekwe.
9. Akara Ogbe (‘ Apostrophe)
Ebe A Na-eji Ya:
- Igosi na ihe onwunwe bụ nke onye
- N’okwu nkenke
- N’aha nkenke
Ọmụmaatụ:
- Akwụkwọ Chidi (Chidi’s book)
- Ụlọ nne m (My mother’s house)
Etu E Si Etinye Akara Edemede Ebe Kwesiri:
Usoro 1: Gụọ Ahịrịokwu Nke Ọma
- Chọpụta ụdị ahịrịokwu ọ bụ
- Chọpụta ebe ịkwụsị na ịmalite
- Chọpụta ebe ekwesiri ikewa
Usoro 2: Mara Ụdị Akara Kwesiri
- Nkwupụta – akara nkwụsị (.)
- Ajụjụ – akara ajụjụ (?)
- Ntamu – akara ntamu (!)
Usoro 3: Tinye Ha N’ebe Kwesiri
- Na njedebe ahịrịokwu
- N’etiti okwu mgbe ọ dị mkpa
- Tupu na mgbe okwu mmadụ
Mmemme:
Mmemme 1: Tinye akara edemede ebe kwesiri
- Kedu ka i mere
- Ewoo Lee ka chi mara mma
- Ada gara ahịa Emeka nọnyere n’ụlọ
- Nne m sịrị Bia rie nri
- Azụtara m ji ede na akpu
Nzaghachi:
- Kedu ka i mere?
- Ewoo! Lee ka chi mara mma!
- Ada gara ahịa, Emeka nọnyere n’ụlọ.
- Nne m sịrị, “Bia rie nri.”
- Azụtara m ji, ede, na akpu.
Mmemme 2: Chọpụta njehie n’akara edemede
- Kedu ka i mere.
- Ewoo, lee ka chi mara mma?
- Ada gara ahịa: Emeka nọnyere n’ụlọ?
- Nne m sịrị Bia # NKUZI IGBO KLAASI 6 – TERM NKE ATO