Ci gaba da rubu tun w hannun Basic 6 Hausa Lesson Note
Download Lesson Note
Lesson Notes
Topic: Ci gaba da rubu tun w hannun
RUBUTA BAƘAƘEN HAUSA A LITAFI
Baƙaƙen Hausa su ne haruffan da ake amfani da su wajen rubuta Hausa.
BAƘAƘEN HAUSA
Haruffan Asali (28):
a, b, ɓ, c, d, ɗ, e, f, g, h, i, j, k, ƙ, l, m,
n, o, p, r, s, sh, t, ts, u, w, y, z, ‘
RUBUTA BAƘAƘE A LITAFI DA FENSIR
Mahimman Baƙaƙe:
- Ɓ (be mai ƙuɗi)
- Bambancen da B na yau da kullun
- Misali: ɓera, ɓaci, ɓarna
- Ɗ (de mai ƙuɗi)
- Bambancen da D na yau da kullun
- Misali: ɗaki, ɗan, ɗauka
- Ƙ (ke mai ƙuɗi)
- Bambancen da K na yau da kullun
- Misali: ƙasa, ƙafa, ƙarfi
- Ts (tsade)
- Harfi ɗaya ne wanda ya haɗu
- Misali: tsari, tsoro, tsada
- ‘ (hamza)
- Ana amfani da shi wajen nuna tsayin murya
- Misali: ka’ida, da’a, sha’awa
TAGWAYEN BAKAKEN HAUSA
Tagwaye su ne baƙaƙe guda biyu waɗanda suka zo tare a cikin kalma.
Misalai:
- LL
- Misali: yallabai, gullungumi, yalwa
- RR
- Misali: jarrabawa, barriki, sarrafa
- SS
- Misali: hassada, tsotsa, nassara
- KK
- Misali: bakke, zakka, takko
- TT
- Misali: guttare, dattijo, wattakwas
- BB
- Misali: dubbu, sabba, rabbo
- DD
- Misali: addini, sadda, wadda
- NN
- Misali: sanna, hanna, ganna
RUBUTA WASULU MASU GOYO BAYA
Wasulu Masu Goyo Baya su ne alamomi da ake sanya wa haruffa don nuna yadda ake furta su.
Ire-iren Wasulu:
- ALAMAR MADAURIN SAUTI (´)
- Ana sanya ta akan haruffa don nuna tsayin murya
- Misali: dáɗi, ƙárfi, mátuƙà
- ALAMAR LALATA (ˋ)
- Ana sanya ta akan haruffa don nuna saukar da murya
- Misali: yàro, kàɗa, sàni
- ALAMAR TSAKIYA
- Babu alamar musamman
- Misali: daki, kare, suna
MISALAN RUBUTU DA WASULU
Kalmomi:
- àlƙàlàmì – Alƙalami (pen)
- kùjèrā́ – Kujera (chair)
- màkùlī̀ – Makuli (lock)
- dōkī̀ – Doki (horse)
- shìnkáfā̀ – Shinkafa (rice)
RUBUTA JIMLOLI DA KYAU
Ka lura da:
- Rubutun da ake iya karantawa
- Tazara tsakanin kalmomi
- Daidai wasulu
- Tsafta
- Daidaitaccen girman haruffa
Misalan Jimloli:
- Audù yā kàrántà lìttāfī̀
- Músā yà tàfī màkàrántà
- Hálīmà tànà dàfà àbìncī̀
- Yārā̀ súnà wásà à fílìn wásà
- Málàmái sún zō dà sáurī̀
AMFANIN RUBUTU DA KYAU
- Karanta Cikin Sauƙi – Mutane za su iya karanta rubuce-rubucenka
- Fahimta – Ba za a yi kuskure wajen fahimta ba
- Ladabi – Yana nuna ladabi da kula
- Nasara – Yana taimaka wajen nasara a makaranta
- Tsafta – Yana sa aikinKa ya zama mai kyau
TAMBAYOYI
- Baƙaƙen Hausa nawa ake da su?
- A) 20
- B) 26
- C) 28
- D) 30
- Ɓ da ɗ da ƙ su ne:
- A) Baƙaƙe na yau da kullun
- B) Baƙaƙe masu ƙuɗi
- C) Baƙaƙe na Turanci
- D) Tagwaye
- Tagwaye su ne:
- A) Haruffa guda ɗaya
- B) Haruffa guda biyu da suka zo tare
- C) Haruffa uku
- D) Jimla
- Wasulu masu goyo baya su ne:
- A) Kalmomi
- B) Jimloli
- C) Alamomi akan haruffa
- D) Littattafai
- Muhimmancin rubutu da kyau shine:
- A) Sauƙin karanta
- B) Wahala
- C) Ɓata lokaci
- D) Babu muhimmanci
Aikin Gida: Rubuta haruffan Hausa duka da kyau a littafinka. Sannan rubuta kalmomin da ke da tagwaye guda biyar.
Amsoshi: 1-C, 2-B, 3-B, 4-C, 5-A