Ọgụgụ Na Aghọtaaza N’Akwụkwọ a Hotara – Basic 4 Igbo Lesson Note (Second Term)

Ọgụgụ na aghọtaaza bụ ịgụ ederede nke ọma, ghọta ihe ọ na-ekwu, ma zaa ajụjụ banyere ya.

Behavioural objectives

1. Ịgụ ederede nwayọọ nwayọọ ma ghọta ihe ọ na-ekwu.
2. Ịchọpụta ihe mkpụrụokwu tara akwụ pụtara site n’ahịrịokwu na ihe gbara ha gburugburu.
3. Ịkọwa ihe a gụrụ n’okwu nke aka ha site n’iji Onye, Gịnị, Ebe, Mgbe na Maka gịnị.
4. Ịzaa ajụjụ doro anya, ajụjụ nghọta na ajụjụ echiche sitere n’ederede.

Kedu otu e si agụ ederede nke ọma?

E si agụ ederede nke ọma site n’ihe atọ: tupu ịgụ, n’oge ọgụgụ na mgbe ịgụchara.

Tupu ịmalite ọgụgụ

• Lee isiokwu: ka i mata ihe ederede ahụ na-ekwu.
• Lee foto: ọ bụrụ na o nwere foto n’ederede.
• Chee echiche: banyere ihe ị ga-amụta.

N’oge ọgụgụ

• Gụọ nwayọọ nwayọọ: ka i ghọta ihe ọ na-ekwu.
• Kwụsị ma chee echiche: mgbe ị gụchara nkebi ọ bụla.
• Jiri mkpịsị aka na-eso: ebe ị na-agụ, ka i ghara ịhapụ ahịrị.

Mgbe ị gụchara

• Chee echiche: banyere ihe niile ị gụrụ.
• Jụọ onwe gị: “Gịnị ka m mụtara?”

Gịnị bụ mkpụrụokwu tara akwụ?

Mkpụrụokwu tara akwụ bụ okwu ndị siri ike ịghọta ma ọ bụ okwu ọhụrụ dị n’ederede.

Otu e si achọpụta ihe ha pụtara

1. Gụọ ahịrịokwu ahụ dum.
2. Chọpụta okwu ndị gbara mkpụrụokwu ahụ gburugburu.
3. Jiri ihe ndị ahụ chee ihe mkpụrụokwu ahụ pụtara.
4. Tinye ihe ị chere n’ahịrịokwu ahụ lee ma ọ kwesịrị.

Site n’ahịrịokwu

• Ihe atụ: “Nkịta ahụ ji afụ ọnụ na-achọgharị nri n’ihi na agụụ na-agụ ya.”
• Ihe àmà: “na-achọgharị nri” na “agụụ na-agụ ya”.
• Nkwubi: “ji afụ ọnụ” pụtara agụụ na-agụ ya.

Site n’ihe gbara gburugburu

• Ihe atụ: “Mama hụrụ ihe n’anya mgbe ọ hụrụ ụlọ ọhụrụ anyị.”
• Ihe àmà: “ụlọ ọhụrụ” na-egosi na mama nwere obi ụtọ.
• Nkwubi: “hụrụ ihe n’anya” pụtara inwe obi ụtọ.

Gịnị bụ ntụgharị uche ihe a gụrụ?

Ntụgharị uche bụ ịkọwa ihe a gụrụ n’okwu nke aka gị, n’usoro ya.

Cheta ihe bụ isi

• Onye: onye bụ isi n’akụkọ ahụ?
• Gịnị: gịnị mere?
• Ebe: ebe ka o mere?
• Mgbe: mgbe ka o mere?
• Maka gịnị: gịnị mere o ji mee ya?

Kọwaa n’usoro

1. Ihe mbụ mere.
2. Ihe na-eso ya.
3. Ihe mechiri eme.

Ihe atụ ederede: “Adaeze na Ụlọ Akwụkwọ”

Adaeze bụ nwata nwaanyị na-arụ ọrụ ike. Kwa ụbọchị, ọ na-ebili n’elekere isii iji gụọ akwụkwọ. N’ụlọ akwụkwọ, ọ na-ege ntị nke ọma ma na-ajụ ajụjụ. N’ihi ọrụ ike ya, ọ na-enweta akara kacha mma n’ule ọ bụla.

• Onye: Adaeze.
• Gịnị: ọ na-arụ ọrụ ike n’akwụkwọ.
• Ebe: n’ụlọ akwụkwọ na n’ụlọ.
• Mgbe: kwa ụbọchị.
• Nsonaazụ: ọ na-enweta akara kacha mma.

Kedu ụdị ajụjụ ndị a na-ajụ n’ederede a gụrụ?

Ụdị ajụjụ atọ dị n’ederede a gụrụ: ajụjụ doro anya, ajụjụ nghọta na ajụjụ echiche.

Ajụjụ doro anya

Ajụjụ doro anya bụ ajụjụ ndị ị ga-achọta nzaghachi ha ozigbo n’ederede.

• Ajụjụ: Onye bụ nwata nwaanyị ahụ? Nzaghachi: Adaeze.
• Ajụjụ: Mgbe ka ọ na-ebili? Nzaghachi: N’elekere isii.
• Ajụjụ: Gịnị ka ọ na-enweta n’ule? Nzaghachi: Akara kacha mma.

Ajụjụ nghọta

Ajụjụ nghọta bụ ajụjụ ndị chọrọ ka i chee echiche tupu ị zaa.

• Ajụjụ: Gịnị mere Adaeze ji enweta akara kacha mma? Nzaghachi: N’ihi na ọ na-arụ ọrụ ike: ọ na-ebili n’oge, na-agụ akwụkwọ, ma na-ege ntị n’ụlọ akwụkwọ.
• Ajụjụ: Kedu àgwà ọma Adaeze nwere? Nzaghachi: Ọ na-arụ ọrụ ike, na-ege ntị, na-ajụ ajụjụ.

Ajụjụ echiche

Ajụjụ echiche bụ ajụjụ ndị chọrọ echiche nke gị.

• Ajụjụ: Gịnị ka i chere ga-eme ma ọ bụrụ na Adaeze akwụsị ịrụ ọrụ ike? Nzaghachi: Akara ya ga-ada, ọ gaghị amụtakwa ihe nke ọma.
• Ajụjụ: Kedu ihe ị mụtara n’akụkọ a? Nzaghachi: Ọrụ ike na-eweta ihe ọma.

Kedu otu e si eji usoro ọgụgụ a mee ihe atụ ọzọ?

Ihe atụ ọzọ bụ akụkọ “Eze na Nkịta ya”, nke e ji egosi usoro ọgụgụ niile.

Ederede: “Eze na Nkịta ya”

Eze nwere nkịta aha ya bụ Bingo. Bingo na-eche ụlọ ha nke ọma. Otu abalị, onye ohi bịara ịzu ohi n’ụlọ ha. Bingo nụrụ ụda ya wee malite ịgbọ ike. Ụda ya kpọtere Eze na ndị ezi na ụlọ ya. Onye ohi ahụ gbapụrụ ọsọ. Eze kelere Bingo nke ukwuu maka ichebe ụlọ ha.

Mkpụrụokwu tara akwụ

• Onye ohi: onye na-ezu ohi.
• Ịgbọ ike: ime nnukwu ụda.
• Gbapụrụ ọsọ: gbaara ọsọ ngwa ngwa.

Ntụgharị uche

• Onye: Eze na nkịta ya bụ Bingo.
• Gịnị: Bingo nụrụ onye ohi wee gbọọ ike.
• Mgbe: otu abalị.
• Nsonaazụ: onye ohi gbaara ọsọ, Eze kelekwara Bingo.

Ajụjụ doro anya na nzaghachi

1. Kedu aha nkịta Eze? Bingo.
2. Mgbe ka onye ohi bịara? N’abalị.
3. Gịnị ka Bingo mere? Ọ gbọrọ ike.

Ajụjụ nghọta na nzaghachi

1. Gịnị mere onye ohi ji gbaa ọsọ? N’ihi na Bingo gbọrọ ike kpọtere ndị mmadụ.
2. Gịnị ka akụkọ a na-akụzi? Na anụ ụlọ na-enyere anyị aka ichebe ụlọ.

Gịnị ka ọgụgụ na aghọtaaza na-akụziri anyị?

• Ịgụ akwụkwọ: ịgụ akwụkwọ nke ọma dị mkpa.
• Mkpụrụokwu ọhụrụ: ịghọta ha na-eme ka anyị mara ihe.
• Ntụgharị uche: ọ na-eme ka anyị ghọta ihe nke ọma.
• Ịza ajụjụ: ọ na-egosi na anyị ghọtara ihe.
• Akwụkwọ: akwụkwọ bụ ezi enyi anyị.

Cheta: gụọ nwayọọ nwayọọ ka i ghọta ihe nke ọma.

Kedu ihe m ga-eme n’ụlọ iji mee ka ọgụgụ m ka mma?

• Gụọ akụkọ ọ bụla: n’ụlọ ma kọwaa ya.
• Chọta mkpụrụokwu tara akwụ: n’ihe ị na-agụ.
• Jụọ ndị mụrụ gị ajụjụ: banyere ihe ị gụrụ.
• Mụta ịzaghachi ajụjụ: n’ụzọ zuru ezu.

Evaluation

Gụọ ederede a: “Chika na Kelechi bụ ejima. Ha na-aga ụlọ akwụkwọ otu. Chika na-ahụ mathematics n’anya, ma Kelechi na-ahụ English n’anya. Ha na-enyere onwe ha aka n’akwụkwọ.”

1. Chika na Kelechi bụ gịnị?
2. Kedu isiakwụkwọ Chika hụrụ n’anya?
3. Gịnị ka ha na-eme?
4. Kọwaa “na-adọ aka na ntị” site n’ahịrịokwu a: “Ọ na-adọ aka na ntị ya ka ọ ghara ibe akwa.”
5. Kọwaa “ghọọ njọ” site n’ahịrịokwu a: “Mmiri ozuzo mere ka ụzọ ghọọ njọ.”

Assignment

Gụọ akụkọ a: “Ngozi gara ahịa zụta akwụkwọ. Ọ zụtara pensụl na pen. Mgbe ọ lọtara ụlọ, ọ malitere ide akwụkwọ ya.”

1. Kọwaa akụkọ a n’okwu gị, jiri Onye, Gịnị, Ebe na Mgbe.
2. Mepụta ajụjụ atọ banyere akụkọ Ngozi.