Ts Arin S Ara Uu Tun Hausaawa Basic 5 Hausa Lesson Note
Download Lesson NoteTopic: Ts Arin S Ara Uu Tun Hausaawa
Rabon Taken:
- Ma’anar sarauta
- Bayani game da nadin sarauta
- Sarakuna da misalin nadin sarauta
MAKASUDIN DARASI (OBJECTIVES)
Yara za su iya:
- Bayyana ma’anar sarauta
- Fahimtar yadda ake nadin sarakuna
- Lissafa sarakuna daban-daban da matsayinsu
- Bayyana tsarin mulkin sarauta na Hausaw
KAYAN KOYARWA (TEACHING MATERIALS)
- Allo da chalk/marker
- Hotunan sarakuna da rigununsu
- Taswirorin fadodin sarakuna
- Katunan da ke nuna matsayin sarakuna
- Littattafai game da tarihin Hausawa
HANYAR KOYARWA (TEACHING METHOD)
- Bayani (Explanation)
- Tambaya da Amsa (Question and Answer)
- Misalai (Examples)
- Tattaunawa (Discussion)
CI GABAN DARASI (LESSON DEVELOPMENT)
Gabatarwa (Introduction) – 5 minutes
Malami zai tambaye yara:
- Ku san sarakuna a yankinku?
- Kun taɓa ganin Sarki ko Emir?
- Me kuke sani game da tsarin sarauta?
Babban Abun Ciki (Main Content) – 22 minutes
Kashi na Farko: Ma’anar Sarauta (6 minutes)
Me yake Sarauta? Sarauta tsarin mulki ne na gargajiya da Hausawa suka gada daga kakannin-kakanni. A wannan tsarin, akwai Sarki ko Emir da ke jagorantar mutane, kuma akwai sarakuna daban-daban da ke taimaka masa.
Mahimmancin Sarauta:
- Sarauta tana gudanar da al’amuran jama’a
- Tana kula da tsaro da zaman lafiya
- Tana kiyaye al’adu da dokokin gargajiya
- Tana sasanta rikici tsakanin mutane
- Tana jagorancin addini da al’ada
Kashi na Biyu: Bayani Game da Nadin Sarauta (8 minutes)
Yadda Ake Nadin Sarakuna:
- Zaɓen Sarki/Emir:
- Ana zaɓa daga cikin dangin sarauta (royal family)
- Masu hikima da shugabanni suna ba da shawara
- Ana duba halaye da cancanci
- Ana yi wa alkawari a gaban jama’a
- Nadin Sarakuna Masu Matsayi:
- Sarki yana nadin sarakuna
- Ana duba cancanci da kwarewarsu
- Ana ba su matsayi bisa ga aikin da za su yi
- Ana yi musu bikin nadi
- Sharuɗɗan Nadi:
- Kasancewa da kyawawan halaye
- Sanin dokokin gargajiya
- Kasancewa da kwarewar shugabanci
- Biyayya ga Sarki da dokokin ƙasa
Kashi na Uku: Sarakuna da Misalin Nadin Sarauta (8 minutes)
Matsayin Sarakuna a Tsarin Sarauta:
- Sarki/Emir – Babban Sarki
- Shugaban gaba ɗaya
- Mai yanke hukunci
- Jagoran addini da al’ada
- Waziri – Mataimakin Sarki
- Yana ba da shawara ga Sarki
- Yana kula da harkokin gwamnati
- Galadima – Sarkin Gari
- Yana kula da al’amuran birni
- Yana taimakawa Sarki
- Madaki – Shugaban Sojoji
- Yana kula da tsaro
- Jagoran yaƙi
- Sarkin Fada – Mai kula da fada
- Yana shirya tarurrukar Sarki
- Yana kula da al’amuran fada
- Sarkin Dawaki – Mai kula da dawaki
- Yana shirya dawakai don yaƙi
- Yana kula da makaman yaƙi
- Dogari – Masu tsaro
- Suna kare Sarki
- Suna kula da tsaron fada
Misalin Nadin Sarauta: A Masarautar Kano:
- Sarkin Kano – Babban Sarki
- Ciroman Kano – Mataimakin Sarki
- Galadiman Kano – Sarkin Gari
- Madakin Kano – Shugaban Sojoji
Aikawa (Practice) – 8 minutes
Aiki na Farko: Tantance Matsayin Sarakuna Yara za su:
- Lissafa sarakuna bisa ga matsayinsu
- Bayyana aikin kowane sarki
- Nuna tsarin mulki daga sama zuwa ƙasa
Aiki na Biyu: Misalin Nadin Sarauta
- Yara za su yi kamar ana nadin sarki
- Za su nuna sharuɗɗan da ya kamata sarki ya cika
- Za su yi bikin nadi
Aiki na Uku: Tattaunawa Yara za su tattauna:
- Mahimmancin sarauta a al’umma
- Yadda sarakuna ke taimakawa mutane
- Bambanci tsakanin sarauta da mulkin yau
TAMBAYOYIN KIMANTAWA (EVALUATION QUESTIONS)
- Me yake sarauta?
- Wanene babban sarki a tsarin sarauta?
- Bayyana aikin Waziri
- Yaya ake nadin sarakuna?
- Lissafa sarakuna biyar da matsayinsu
- Me yake aikin Madaki?
- Wane sharadi ya kamata sarki ya cika?
- Me yake bambanci tsakanin Galadima da Sarkin Fada?
AIKIN GIDA (ASSIGNMENT)
- Rubuta sarakuna bakwai da aikinsu
- Bayyana yadda ake nadin Sarki a masarautarku
- Lissafa mahimmancin sarauta guda uku ga al’umma
TAƘAITAWA (CONCLUSION)
Malami zai taƙaita cewa:
- Sarauta muhimmiyar sashi ce ta al’adun Hausawa
- Ita ce hanyar gudanar da al’amuran jama’a a da
- Kowane sarki yana da aikinsa na musamman
- Tsarin sarauta yana kiyaye dokokin gargajiya
- Sarakuna suna taimakawa wajen samar da zaman lafiya
- Ya kamata mu girmama sarakunanmu da al’adunmu
Lokacin Darasi: 35 mintuna