Wasannin Dandali (Na Maza) Basic 6 Hausa Lesson Note

Download Lesson Note
Lesson Notes

Topic: Wasannin Dandali (Na Maza)

Learning Objectives:

  • Fahimtar wasannin dandali
  • Sanin ire-iren wasanni
  • Fahimtar amfaninsu ga lafiya
  • Iya yin wasanni

Lesson Content:

Gabatarwa: Wasannin dandali sune wasannin da ake yi a waje. Suna da mahimmanci sosai ga lafiyar jikin yara. Wasanni suna taimaka wajen samun ƙarfin jiki, haɗin kai, da jin daɗi.

Ma’anar Wasannin Dandali: Wasannin dandali sune duk wani wasa da ake yi a waje, ba a cikin gida ba. Yawancin su na buƙatar fili mai faɗi da motsa jiki da yawa.

Ire-iren Wasannin Dandali:

  1. Ƙwallon Ƙafa (Football): Wasan da aka fi sani. Ana buga shi da ƙungiyoyi biyu. Kowace ƙungiya tana ƙoƙarin sanya ƙwallo a ragar abokin gaba. Yana da ƙa’idodi masu yawa.

Ƙa’idodin Muhimmai:

  • Ƙungiya biyu, kowa 11 ‘yan wasa
  • Kar a taɓa ƙwallo da hannu (sai mai tsaron raga)
  • Wanda ya ci raga ya lashe maki
  • Wasan yana daƙiƙa 90
  1. Tsere (Running/Racing): Wasan gudu ne. ‘Yan wasa suna guje-guje don ganin wanda zai zo na farko. Akwai ire-ire:
  • Tseren gajeriya (100m, 200m)
  • Tseren tsayi (5km, 10km)
  • Tseren relay (tafiyar sanda)
  1. Tseren Relay: Ƙungiyoyi sun gudana ɗaya bayan ɗaya. Ana ɗaukar sanda daga aboki zuwa aboki. Ƙungiyar da ta zo ta farko ta lashe.
  2. Shan Ruwan Tsuntsaye: Wasa ne mai ban dariya. ‘Yan wasa suna ƙoƙarin shan ruwa daga kwano ba tare da amfani da hannu ba. Suna amfani da bakinsu kawai.
  3. Salle-salle (Hopscotch): Ana zana alama a ƙasa, sannan ‘yan wasa suna tsalle-tsalle da ƙafa ɗaya ko biyu a cikin kwatuna.
  4. Wasan Ƙafa-ƙafa: ‘Yan wasa biyu suna tsayuwa, kowannensu yana da ƙafa ɗaya a sama. Suna ƙoƙarin hamɓarwa juna da ƙafar sama.
  5. Tsere-tsere da Jefa:
  • Jefar mashin (spear throw)
  • Jefar dutse
  • Tsalle (high jump, long jump)

Amfanin Wasannin Dandali:

Ga Jiki:

  • Ƙarfafa ƙwarrafa (muscles)
  • Ƙara lafiya
  • Ƙara ƙarfin jiki
  • Samun nauyin jiki mai dacewa
  • Inganta zuciya da huhu

Ga Tunani:

  • Haɓaka basira
  • Koyon ƙa’idodi
  • Inganta hankali
  • Koyon tunani da sauri

Ga Zamantakewa:

  • Haɗin kai
  • Koyon yin aiki tare
  • Koyon cin nasara da rashin nasara
  • Samun abokai
  • Koyon bin ƙa’idodi

Ka’idodin Tsaro Wajen Wasa:

  1. Sanya kayan wasa masu dacewa
  2. Yi dumama kafin wasa (warming up)
  3. Sha ruwa da yawa
  4. Bi umarnin koci
  5. Kar ka wasa idan ba ka da lafiya
  6. Tsaya idan ka ji zafi da yawa
  7. Gaya wa babba idan ka ji ciwo

Kayan Wasanni:

  • Ƙwallon ƙafa
  • Takalmin wasa (trainers)
  • Rigar wasa (jersey)
  • Mashin don jefa
  • Sanda don relay
  • Lamba don alamar filin

Multiple Choice Exercise:

  1. Wasannin dandali ana yi a: 
  1. a) Cikin gida
  2. b) Waje/fili
  3. c) Makaranta kawai
  4. d) Dare kawai
  1. Wanne wasan dandali ne? 
  1. a) Dara
  2. b) Tsere
  3. c) Ludo
  4. d) Kati
  1. Amfanin wasanni shine: 
  1. a) Gajiya kawai
  2. b) Ƙarfafa jiki da lafiya
  3. c) Rashin lafiya
  4. d) Kasala
  1. A wasan ƙwallon ƙafa, ‘yan wasa nawa ne a kowace ƙungiya? 
  1. a) 7
  2. b) 9
  3. c) 11
  4. d) 15
  1. Kafin wasa, dole ne mu: 
  1. a) Mu yi barci
  2. b) Mu yi dumama
  3. c) Mu ci abinci mai yawa
  4. d) Mu zauna

Homework:

  1. Rubuta wasannin dandali guda biyar da kake sani
  2. Bayyana yadda ake yin wasan ɗaya
  3. Rubuta amfanin wasanni guda uku
  4. Yi zane na filin wasan ƙwallon ƙafa

Lesson Notes for Other Classes