Àṣa: Eré Àrin: Bí a Ń Ṣe Eré Náà, Òfin Eré Náà, Àǹfààní Àti Àléèbù Eré Náà – Basic 5 Yoruba Lesson Note (Third Term)

Kókó Ẹ̀kọ́: Àṣà – Eré Àrin: Bí A Ń Ṣe Eré Náà, Òfin Eré Náà, Àǹfààní àti Àléèbù Eré Náà
Àkókò: 40 ìṣẹ́jú

Ìfẹ́-enu ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Ní òpin ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lè:

1. Ṣàlàyé eré àrin
2. Báwo la ń ṣe eré yìí
3. Ènìyàn mélòó ló ń ṣe eré yìí
4. Darúkọ ohun èlò fún eré yìí
5. Àkókò tí a ń ṣe eré yìí
6. Òfin eré àrin
7. Ṣàlàyé àǹfààní àti àléèbù eré yìí
8. Dáhùn ìbéèrè lóri ẹ̀kọ́ yìí

Àwọn ohun-èlò ẹkọ́

• Àwọn àwòrán eré àrin
• Àwọn ohun èlò eré (tí ó bá ṣeé ṣe)
• Pátákó àti mákà

Ọnà ekọ́

Ìbẹ̀rẹ̀ (5 ìṣẹ́jú)

• Béèrè: “Ẹ mọ eré àrin? Ẹ ti ṣe é rí?”
• Jẹ́ kí àwọn tó mọ̀ ọ́ ṣàlàyé síwájú

Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Tuntun (25 ìṣẹ́jú)

Kí ni Eré Àrin?

• Eré ìbílẹ̀ Yorùbá tí a ń ṣe pẹ̀lú ọkọ̀ àti àrin
• Eré àkéré tí àwọn ọmọdé àti àwọn àgbàlagbà ń ṣe
• Eré tí a fi ń ta àrin sí àfojúrí

Bí A Ṣe Ń Ṣe Eré Àrin:

ÌGBARÍ (PREPARATION):

1. Yan Àfojúrí: Yan ohun tí a ó máa ta àrin sí
2. Yan Ibi: Yan ibi tó mọ́ àti tó fẹsẹ̀ múlẹ̀
3. Pín Àwọn Òṣeré: Pín àwọn tó ó ṣeré sí ẹgbẹ́
4. Ṣe Àmì: Ṣe àmì ibi tí àwọn òṣeré yóò dúró sí

ÌGBÉSẸ̀ ÌṢE ERÉ:

ÌGBÉSẸ̀ 1: DÍDÚRÓ

• Àwọn òṣeré dúró ní ọ̀nà tí a ti yàn
• Ìjìnà láti àfojúrí dé ibi tí wọ́n dúró: 5-10 mítà

ÌGBÉSẸ̀ 2: TÍTA ÀRIN

• Ọ̀kọ̀ọ̀kan gba àrin kan
• Wọ́n á ta àrin náà sí àfojúrí
• Àfojúrí lè jẹ́: àgòlo, àpótí, tàbí àmì lórí ilẹ̀

ÌGBÉSẸ̀ 3: ÌṢIRÒ OJÚAMI

• Èyí tó bá ta àrin rẹ̀ sínú àfojúrí tàbí tó súnmọ́ ọ jù yóò gba ojúami
• A ń ṣirò ojúami gẹ́gẹ́ bí bí àrin ti súnmọ́ àfojúrí

ÌGBÉSẸ̀ 4: YÍYÀN AṢẸGUN

• Ẹni tó bá gba ojúami púpọ̀ jù ni aṣẹgun
• Tí àwọn méjì bá ní ojúami bákan náà, wọ́n á ta àrin mọ́

Ènìyàn Mélòó Ló Ń Ṣe Eré Yìí:

ÀWỌN IYE TÓ DÁA:

• Eré Kékeré: Ènìyàn 2-4
• Eré Àárín: Ènìyàn 5-10
• Eré Ńlá: Ènìyàn 10-20
• Eré Àgbéjọ: Ènìyàn 20 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ

ÀWỌN ẸGBẸ́ ÒṢERÉ:

• Àwọn Ọmọ Kékeré (5-8 ọdún)
• Àwọn Ọmọ Àgbà (9-15 ọdún)
• Àwọn Àgbàlagbà (16 ọdún sókè)
• Àdàpọ̀ Àwọn Ẹgbẹ́ – Gbogbo ẹgbẹ́ papọ̀

Àwọn Ohun Èlò Fún Eré Yìí:

ÀRIN (ARROWS):

• Àrin Igi: Ti igi tí a gé àti tí a tọ́
• Àrin Irin: Ti irin tí a rọ
• Àrin Òde-òní: Ti aluminium tàbí pílásítì
• Orí Àrin: Ó lè jẹ́ mẹ́tálì tàbí igi

ỌKỌ̀ (BOW):

• Ọkọ̀ Igi: Ti igi tó lágbára bíi bamboo
• Okùn: Okùn tó lágbára láti so ọkọ̀
• Títóbi: Tó tó láti wá sí àpá ènìyàn

ÀFOJÚRÍ (TARGETS):

• Àgòlo: Àgòlo tí a kọ́ sọ́kalẹ̀
• Àpótí: Àpótí tí a gbé kalẹ̀
• Àmì Lórí Ilẹ̀: Ìyípada tàbí àmì tí a ṣe
• Igi Àfojúrí: Igi tí a gbé kalẹ̀

ÀWỌN OHÚN ÈLÒ ÀFIKÚN:

• Ìwọ̀n: Láti wọn ìjìnà
• Àkọsílẹ̀: Láti kọ ojúami sílẹ̀
• Àámi: Láti samọ ibi òṣeré

Àkókò Tí A Ń Ṣe Eré Yìí:

ÀKÓKÒ ỌJỌ́:

• Òwúrọ̀: 8:00-10:00 (kí oòrùn má tó gbóná)
• Ọ̀sán: 4:00-6:00 (àkókò tí oòrùn ti fara balẹ̀)
• Alẹ́: 6:00-7:00 (ṣáájú òru)

ÀKÓKÒ ỌSẸ̀:

• Ọjọ́ Àìkú: Ọjọ́ Sátídé àti Ọjọ́ Sọ́ndé
• Lẹ́yìn Ilé-ìwé: Ọjọ́ Mọ́ndé sí Ọjọ́ Ẹtì
• Àkókò Ìsinmi: Nígbà tí kò sí iṣẹ́

ÀKÓKÒ ỌDÚN:

• Ìgbà Ẹ̀ẹ̀mú: Oṣù Dẹsẹ́mbà sí Fẹbrúárì
• Ìgbà Òjò: Àkókò mìíràn (nínú ṣélítà)
• Àjọ̀dún: Nígbà àjọ̀dún àti àṣekárale

Òfin Eré Àrin:

ÒFIN ÀKỌKỌ – ÌWÀ:

1. Gbogbo òṣeré gbọdọ̀ bọ̀wọ̀ fún ara wọn
2. Kò gbọdọ̀ jà tàbí bá ara wọn wí
3. Gbọdọ̀ gbọ́ òfin eré náà
4. Kò gbọdọ̀ ṣe àrankàn

ÒFIN KEJÌ – ÀÀBÒ:

1. Kò gbọdọ̀ ta àrin sí ènìyàn
2. Gbọdọ̀ ṣọ́ra nígbà títa àrin
3. Kò gbọdọ̀ ta àrin ní àìbójú
4. Gbọdọ̀ wo àwọn àyíká kí ó tó ta àrin

ÒFIN KẸTA – ÌṢE ERÉ:

1. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ní àrin márùn-ún láti ta
2. Gbọdọ̀ dúró ní ibi tí a ti yàn
3. Kò gbọdọ̀ ta àrin ju àkókò tí a yàn lọ
4. Gbọdọ̀ dá àrin dúró títí tí gbogbo ènìyàn yóò fi parí

ÒFIN KẸRIN – ÌṢIRÒ:

1. Ojúami ni a fi ń yan aṣẹgun
2. Àrin tó bá ta àfojúrí gba ojúami 10
3. Àrin tó bá súnmọ́ àfojúrí gba ojúami 5
4. Àrin tó bá jìn sí àfojúrí gba ojúami 1

Àǹfààní Eré Àrin:

1. ÀǸFÀÀNÍ TI ARA:

• Ìmúdára Ojú: Ó ń mú kí ojú rí kedeke
• Àkóso Ara: Ó ń kọ́ ni láti múra dúró
• Agbára Ọwọ́: Ó ń mú kí ọwọ́ lágbára
• Ìfaramọ́ra: Ó ń kọ́ ni láti faramọ́ra

2. ÀǸFÀÀNÍ TI ỌKÀN:

• Ìfojúsójú: Ó ń kọ́ ni láti dojú kọ ohun kan
• Sùúrù: Ó ń kọ́ ni láti ní sùúrù
• Ìgboyà: Ó ń fún ni ní ìgboyà
• Ìdáṣiṣẹ́: Ó ń kọ́ ni láti gbẹ́kẹ̀lé ara ẹni

3. ÀǸFÀÀNÍ TI ÀWÙJỌ:

• Ìbálòpọ̀: Ó ń mú kí àwọn ènìyàn fẹ́ràn ara wọn
• Ìfọkànsí: Ó ń kọ́ àwọn ọmọ