Onka Yoruba Édé: 100-130 – Basic 5 Yoruba Lesson Note (First Term)

Àkọsílẹ̀ ẹkọ́

Ẹ̀kọ́: Yorùbá
Kíláàsì: Primary 5
Kókó-ọ̀rọ̀: Ọnkà Yorùbá Èdè: 100-130 àbbl.
Àkókò: Ìṣẹ́jú 40

Ètò ẹkọ́

Ní òpin ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lè: i. ka ọnkà Yorùbá ní nọ́mbà àti èdè ii. kọ ọnkà Yorùbá ní nọ́mbà àti èdè iii. ṣe àrọpọ̀, àlọ́dípupọ̀ àti ìyọkúrò ní ìlànà èdè Yorùbá iv. kíkọ àwọn ọnkà wọ̀nyí sílẹ̀ pẹ̀lú ìṣe ṣíṣe

Àkóónú ẹkọ́

Àtúnwò Ọnkà 1-99

• 1-10: ọ̀kan, èjì, ẹ̀ta, ẹ̀rin, àrún, ẹ̀fà, èje, ẹ̀jọ, ẹ̀sàn, ẹ̀wá
• 20 = ogún, 30 = ọgbọ̀n, 40 = ogójì, 50 = àádọ́ta
• 60 = ọgọ́ta, 70 = àádọ́rin, 80 = ọgọ́rin, 90 = àádọ́rùn-ún

Ọnkà 100-130 ní Èdè Yorùbá

100 = Ọgọ́rùn-ún kan (tàbí ọgọ́rùn-ún)

101-110:

• 101 = Ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kan
• 102 = Ọgọ́rùn-ún àti èjì
• 103 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀ta
• 104 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀rin
• 105 = Ọgọ́rùn-ún àti àrún
• 106 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀fà
• 107 = Ọgọ́rùn-ún àti èje
• 108 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀jọ
• 109 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀sàn
• 110 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀wá

111-120:

• 111 = Ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kànlá
• 112 = Ọgọ́rùn-ún àti èjìlá
• 113 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀tàlá
• 114 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀rìnlá
• 115 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀ẹ́dógún
• 116 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀rìndínlógún
• 117 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀tàdínlógún
• 118 = Ọgọ́rùn-ún àti èjìdínlógún
• 119 = Ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kàndínlógún
• 120 = Ọgọ́rùn-ún àti ogún

121-130:

• 121 = Ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kànlélógún
• 122 = Ọgọ́rùn-ún àti èjìlélógún
• 123 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀tàlélógún
• 124 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀rìnlélógún
• 125 = Ọgọ́rùn-ún àti àrúndínlọ́gbọ̀n
• 126 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀fàdínlọ́gbọ̀n
• 127 = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀tàdínlọ́gbọ̀n
• 128 = Ọgọ́rùn-ún àti èjìdínlọ́gbọ̀n
• 129 = Ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kàndínlọ́gbọ̀n
• 130 = Ọgọ́rùn-ún àti ọgbọ̀n

Àrọpọ̀ (Addition) ní Èdè Yorùbá

• Àpẹẹrẹ 1: 100 + 15 = 115
  • Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀ẹ́dógún = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀ẹ́dógún
• Àpẹẹrẹ 2: 110 + 10 = 120
  • Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀wá àti ẹ̀wá = Ọgọ́rùn-ún àti ogún

Àlọ́dípupọ̀ (Multiplication)

• Àpẹẹrẹ: 100 × 1 = 100
  • Ọgọ́rùn-ún lọ́nà ọ̀kan = Ọgọ́rùn-ún kan

Ìyọkúrò (Subtraction)

• Àpẹẹrẹ: 120 – 10 = 110
  • Ọgọ́rùn-ún àti ogún yọkúrò ẹ̀wá = Ọgọ́rùn-ún àti ẹ̀wá

Bí a ṣe Ń Kọ Ọnkà Wọ̀nyí

• Nọ́mbà: 1, 2, 3… 100, 101, 102…
• Èdè Yorùbá: ọ̀kan, èjì, ẹ̀ta… ọgọ́rùn-ún, ọgọ́rùn-ún àti ọ̀kan…

Iṣẹ́ kíláàsì

1. Kíkà: Jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ka ọnkà láti 100 sí 130 ní èdè Yorùbá
2. Kíkọ: Kọ ọnkà díẹ̀ sí ojú pátákò ní èdè Yorùbá
3. Àrọpọ̀: Ṣe àrọpọ̀ pẹ̀lú àwọn ọnkà wọ̀nyí
4. Eré: Pín wọn sí àwọn ẹgbẹ́ láti ṣe ìdíje ọnkà

Ìdánwò

1. Kọ àwọn ọnkà wọ̀nyí ní èdè Yorùbá: 105, 118, 125
2. Kí ni 100 ní èdè Yorùbá?
3. Ṣe àrọpọ̀ yìí: 100 + 25 = ?
4. Ka ọnkà wọ̀nyí: 112, 127, 130
5. Ṣe ìyọkúrò yìí: 130 – 20 = ?

Iṣẹ́ ilé

1. Kọ ọnkà láti 120 sí 130 ní èdè Yorùbá sínú ìwé yín
2. Ṣe àrọpọ̀ márùn-ún pẹ̀lú ọnkà 100
3. Ka ọnkà láti 100 sí 110 fún àwọn òbí yín ní ilé

Àfikún

Ní ẹ̀kọ́ tí ń bọ̀, a óò kọ́ ọnkà láti 200 sí 300 àti bí a ṣe ń ṣe ìpín pẹ̀lú wọn.