Skip to content

Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba – Basic 5 Yoruba Lesson Note (Third Term)

Download Lesson Note

Lesson note at a glance

Subject
Yoruba
Class
Basic 5
Term
Third Term
Topic
Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba
Order
Topic 21 of 24 this term
Reading time
4 min

Afojusun Eko (Learning Objectives)

Ni opin idanileko yi, awon akeko yoo le:

  1. Ṣe akojo owe lorisirisi ona
  2. Salaye itumo won/itan ti won ti jẹ yo
  3. Lo owe kọọkan ni gbolohun kikun
  4. Salaye iru owe ti won jẹ
  5. Dahun ibeere lori eko yi

Asayan Koko-oro (Content)

Kini Owe?

Owe ni oro ogbon ti awon agbalagba fi ẹkọ kọ wa ni ọna ti o kurukuru ṣugbọn ti o ni jinlẹ. Owe jẹ ọgbọn, ẹkọ, ati iṣọ fun awon iran ti nbọ.

Advertisement

Akojo Owe Gege Bi Koko-oro:

1. OWE NIPA IWA ATI IṢẸWA (Character and Morality)

“Iwa l’ẹwa”

  • Itumo: Character is beauty
  • Alaye: Good character is more valuable than physical beauty
  • Itan Ti o Jeyo: Omilogbo obinrin kan ti o ni ẹwa ṣugbọn ti ko ni iwa rere, ko si eniyan ti o fe fẹ
  • Ilo: “Ọmọ yi wa lẹwa, ṣugbọn iwa l’ẹwa”

“Ẹni ma ṣe l’agbon ma wọ”

  • Itumo: One should not do what the coconut forbids
  • Alaye: Don’t do what you advise others not to do
  • Itan: Agbon ti o nkilo fun ẹlomiran lati ma ṣe ohun kan, ko gbọdọ ṣe be funra rẹ
  • Ilo: “O nkilo fun ọmọ rẹ lati ma mu oti, ṣugbọn ẹni ma ṣe l’agbon ma wọ”

2. OWE NIPA IṢẸ ATI ILỌSIWAJU (Work and Progress)

“Iṣẹ l’ogun iṣẹ”

  • Itumo: Work is the antidote to poverty
  • Alaye: Hard work overcomes poverty
  • Itan: Ọkunrin meji – ọkan nṣiṣẹ, ekeji n gbeloju. Eyi ti nṣiṣẹ di ọlọrọ
  • Ilo: “Ti o ba feran igbesi aye ti o dara, iṣẹ l’ogun iṣẹ”

“Bi a ko ba gbe eniyan ga, a ko le gbe eniyan sọlẹ”

  • Itumo: If we don’t lift someone up, we cannot bring them down
  • Alaye: You can only bring down someone you’ve first elevated
  • Itan: Oba kan ti o gbe ọmọogun rẹ ga, o si le sọ ka si ile-ẹrọ
  • Ilo: “Ko le ba mi ja nitoripe bi a ko ba gbe eniyan ga, a ko le gbe eniyan sọlẹ”

3. OWE NIPA ỌNA GBIGBE ATI IMO (Wisdom and Knowledge)

“Ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”

  • Itumo: What an elder sees sitting, a child cannot see on top of a tree
  • Alaye: Experience gives wisdom that youth cannot match
  • Itan: Arugbo kan pelu ọmọde kan – arugbo ri ohun ti ọmọde ko ri pelu gbogbo agbara rẹ
  • Ilo: “Ma fi ara balẹ fun agba, ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”

“Gbesin si eniti o lagbon, yoo gbon si i”

  • Itumo: Add wisdom to one who is wise, he will become wiser
  • Alaye: A wise person continues learning and growing
  • Itan: Eni ti o ni ogbon, ti a ba fun ni ogbon diẹ sii, yoo pọ si
  • Ilo: “Ẹ ka ẹkọ yi fun u, gbesin si eniti o lagbon, yoo gbon si i”

4. OWE NIPA IBATAN ỌRẸ ATI ILU (Friendship and Community)

“Eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”

  • Itumo: One who knows one’s friend’s weakness should not exhibit that weakness
  • Alaye: Don’t imitate your friend’s bad qualities
  • Itan: Ọrẹ ti o mọ aibikita ọrẹ rẹ ko gbọdọ ṣe bẹẹ naa
  • Ilo: “Ti o ba mọ pe ọrẹ rẹ ni iwa ika, eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”

5. OWE NIPA ORIN ATI IGBESI AYE (Life and Living)

“Iku ya ju ẹsin buburu lọ”

  • Itumo: Death is better than disgrace
  • Alaye: It’s better to die honorably than live in shame
  • Itan: Jagunjagun ti yoo kuku ku ni ogun ju ti yoo sa lo fun aitiju lọ
  • Ilo: “Ko ni saa fun ogun yi, iku ya ju ẹsin buburu lọ”

“Ọjọ ti a lọ nọ ọjọ ti a si nde”

  • Itumo: Every day we go is a day we are also coming
  • Alaye: Life is a cycle; what goes around comes around
  • Itan: Ohun ti a ba ṣe ni ajo wa, a oo pade re ni ona wa
  • Ilo: “Ṣe daradara si ẹni, ọjọ ti a lọ nọ ọjọ ti a si nde”

Akojo Owe Gegebi Iru Won:

  1. Owe Ikom (Proverbs of Encouragement):
  • “Suuru l’agbon oro”
  • “Iṣẹ l’ogun iṣẹ”
  1. Owe Ikilo (Warning Proverbs):
  • “Iku ya ju ẹsin buburu lọ”
  • “Eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”
  1. Owe Imo (Wisdom Proverbs):
  • “Ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”
  • “Iwa l’ẹwa”
  1. Owe Ibatan (Relationship Proverbs):
  • “Ọwọ ọtun ni o mọ osi, ọwọ osi si ni o mọ ọtun”
  • “Ajoji l’ewure maa nse ninu agbo”

Iṣẹ Adaṣe (Practice)

Fun itumo awon owe wonyi:

  1. “A kii tun omi ti a ti mu sinu”
  2. “Ile la ti nko ẹso rọde”
  3. “Igba ẹni ni a fi nṣawo”

This term's Yoruba topics

Basic 5 Third Term · 24 topics

  1. Litireso (Literature)
  2. Oro Aropo Oruko Ni Ipo Abo Ati Ilo Won Ninu Gbolohun
  3. Litireso: Kika Itan Aroṣo Oloro Wuru
  4. Oro Aropo Oruko Ni Ipo Eyan Ati Ilo Re Ninu Gbolohun
  5. Asa: Ere Idaraya “Boju Boju”
  6. Litireso: Akanlo Ede Pelu Itumo Won Ninu Gbolohun Ede Yoruba
  7. Oro Atokun: Itumo, Irisi Ati Ilo Ni Gbolohun
  8. Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba
  9. Litireso: Ewi Aro Pelu Itupale Re Ninu Kilasi
  10. Ede Ilo Ọrọ̀ Orúkọ Nínú Gbólóhùn Èdé Yorùbá
  11. Lítírétọ̀: Àgbéyẹ̀wò Ìtàn Òlòrò Geere/Wuuru
See all 24 Basic 5 Third Term Yoruba topics →
Advertisement

Lesson Notes for Other Classes