Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba – Basic 5 Yoruba Lesson Note (Third Term)
Download Lesson NoteLesson note at a glance
- Subject
- Yoruba
- Class
- Basic 5
- Term
- Third Term
- Topic
- Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba
- Order
- Topic 21 of 24 this term
- Reading time
- 4 min
Afojusun Eko (Learning Objectives)
Ni opin idanileko yi, awon akeko yoo le:
- Ṣe akojo owe lorisirisi ona
- Salaye itumo won/itan ti won ti jẹ yo
- Lo owe kọọkan ni gbolohun kikun
- Salaye iru owe ti won jẹ
- Dahun ibeere lori eko yi
Asayan Koko-oro (Content)
Kini Owe?
Owe ni oro ogbon ti awon agbalagba fi ẹkọ kọ wa ni ọna ti o kurukuru ṣugbọn ti o ni jinlẹ. Owe jẹ ọgbọn, ẹkọ, ati iṣọ fun awon iran ti nbọ.
Akojo Owe Gege Bi Koko-oro:
1. OWE NIPA IWA ATI IṢẸWA (Character and Morality)
“Iwa l’ẹwa”
- Itumo: Character is beauty
- Alaye: Good character is more valuable than physical beauty
- Itan Ti o Jeyo: Omilogbo obinrin kan ti o ni ẹwa ṣugbọn ti ko ni iwa rere, ko si eniyan ti o fe fẹ
- Ilo: “Ọmọ yi wa lẹwa, ṣugbọn iwa l’ẹwa”
“Ẹni ma ṣe l’agbon ma wọ”
- Itumo: One should not do what the coconut forbids
- Alaye: Don’t do what you advise others not to do
- Itan: Agbon ti o nkilo fun ẹlomiran lati ma ṣe ohun kan, ko gbọdọ ṣe be funra rẹ
- Ilo: “O nkilo fun ọmọ rẹ lati ma mu oti, ṣugbọn ẹni ma ṣe l’agbon ma wọ”
2. OWE NIPA IṢẸ ATI ILỌSIWAJU (Work and Progress)
“Iṣẹ l’ogun iṣẹ”
- Itumo: Work is the antidote to poverty
- Alaye: Hard work overcomes poverty
- Itan: Ọkunrin meji – ọkan nṣiṣẹ, ekeji n gbeloju. Eyi ti nṣiṣẹ di ọlọrọ
- Ilo: “Ti o ba feran igbesi aye ti o dara, iṣẹ l’ogun iṣẹ”
“Bi a ko ba gbe eniyan ga, a ko le gbe eniyan sọlẹ”
- Itumo: If we don’t lift someone up, we cannot bring them down
- Alaye: You can only bring down someone you’ve first elevated
- Itan: Oba kan ti o gbe ọmọogun rẹ ga, o si le sọ ka si ile-ẹrọ
- Ilo: “Ko le ba mi ja nitoripe bi a ko ba gbe eniyan ga, a ko le gbe eniyan sọlẹ”
3. OWE NIPA ỌNA GBIGBE ATI IMO (Wisdom and Knowledge)
“Ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”
- Itumo: What an elder sees sitting, a child cannot see on top of a tree
- Alaye: Experience gives wisdom that youth cannot match
- Itan: Arugbo kan pelu ọmọde kan – arugbo ri ohun ti ọmọde ko ri pelu gbogbo agbara rẹ
- Ilo: “Ma fi ara balẹ fun agba, ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”
“Gbesin si eniti o lagbon, yoo gbon si i”
- Itumo: Add wisdom to one who is wise, he will become wiser
- Alaye: A wise person continues learning and growing
- Itan: Eni ti o ni ogbon, ti a ba fun ni ogbon diẹ sii, yoo pọ si
- Ilo: “Ẹ ka ẹkọ yi fun u, gbesin si eniti o lagbon, yoo gbon si i”
4. OWE NIPA IBATAN ỌRẸ ATI ILU (Friendship and Community)
“Eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”
- Itumo: One who knows one’s friend’s weakness should not exhibit that weakness
- Alaye: Don’t imitate your friend’s bad qualities
- Itan: Ọrẹ ti o mọ aibikita ọrẹ rẹ ko gbọdọ ṣe bẹẹ naa
- Ilo: “Ti o ba mọ pe ọrẹ rẹ ni iwa ika, eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”
5. OWE NIPA ORIN ATI IGBESI AYE (Life and Living)
“Iku ya ju ẹsin buburu lọ”
- Itumo: Death is better than disgrace
- Alaye: It’s better to die honorably than live in shame
- Itan: Jagunjagun ti yoo kuku ku ni ogun ju ti yoo sa lo fun aitiju lọ
- Ilo: “Ko ni saa fun ogun yi, iku ya ju ẹsin buburu lọ”
“Ọjọ ti a lọ nọ ọjọ ti a si nde”
- Itumo: Every day we go is a day we are also coming
- Alaye: Life is a cycle; what goes around comes around
- Itan: Ohun ti a ba ṣe ni ajo wa, a oo pade re ni ona wa
- Ilo: “Ṣe daradara si ẹni, ọjọ ti a lọ nọ ọjọ ti a si nde”
Akojo Owe Gegebi Iru Won:
- Owe Ikom (Proverbs of Encouragement):
- “Suuru l’agbon oro”
- “Iṣẹ l’ogun iṣẹ”
- Owe Ikilo (Warning Proverbs):
- “Iku ya ju ẹsin buburu lọ”
- “Eni ba m’ẹlẹṣẹ rẹ ni, ki o ma se iwa ẹlẹṣẹ”
- Owe Imo (Wisdom Proverbs):
- “Ohun ti agba ri loke igi, ọmọde o le ri i lori ilẹ”
- “Iwa l’ẹwa”
- Owe Ibatan (Relationship Proverbs):
- “Ọwọ ọtun ni o mọ osi, ọwọ osi si ni o mọ ọtun”
- “Ajoji l’ewure maa nse ninu agbo”
Iṣẹ Adaṣe (Practice)
Fun itumo awon owe wonyi:
- “A kii tun omi ti a ti mu sinu”
- “Ile la ti nko ẹso rọde”
- “Igba ẹni ni a fi nṣawo”
This term's Yoruba topics
Basic 5 Third Term · 24 topics
- Litireso (Literature)
- Oro Aropo Oruko Ni Ipo Abo Ati Ilo Won Ninu Gbolohun
- Litireso: Kika Itan Aroṣo Oloro Wuru
- Oro Aropo Oruko Ni Ipo Eyan Ati Ilo Re Ninu Gbolohun
- Asa: Ere Idaraya “Boju Boju”
- Litireso: Akanlo Ede Pelu Itumo Won Ninu Gbolohun Ede Yoruba
- Oro Atokun: Itumo, Irisi Ati Ilo Ni Gbolohun
- Asa: Itumo Awon Owe Ninu Ede Yoruba
- Litireso: Ewi Aro Pelu Itupale Re Ninu Kilasi
- Ede Ilo Ọrọ̀ Orúkọ Nínú Gbólóhùn Èdé Yorùbá
- Lítírétọ̀: Àgbéyẹ̀wò Ìtàn Òlòrò Geere/Wuuru


