Ije nkenke ekukondia hoputarakuie aghobazaa Basic 6 Igbo Lesson Note

Ebumnuche Mmuta

Ka njedebe nke nkuzi a gasịrị, ụmụakwụkwọ ga-enwe ike:

1. Ịgụtali Igbo nke ọma
2. Ikọ gbasara akụkọ ha gụrụ
3. Ịjị nkọwaokwu chọpụta mpụtara ụfọdụ mkpụrụokwu
4. Ịza ajụjụ so ihe ha gụrụ

Ọdịnaya

Akụkọ: “Njem Kemmiri”

Okwu Siri Ike:

• Njem: Ịga ebe dị anya
• Kemmiri: Ebe mmiri dị
• Nlegharị anya: Ilele ihe dị iche iche
• Ntụrụndụ: Izumike, oge anaghị arụ ọrụ
• Mmekọrịta: Iso ndị ọzọ nọrọ nke ọma

Akụkọ:

Oge izumike nke afọ ruru, Chike na ezinụlọ ya gbara ume gaa njem kemmiri. Ha gara Lagos ka ha hụ osimiri Atlantic. Ọ bụ njem mbụ Chike na-aga kemmiri.

Mgbe ha rutere ebe ahụ, Chike lere anya n’elu osimiri buru ibu ahụ. Mmiri na-acha anụnụ anụnụ, ma na-egbu maramara n’elu anyanwụ. Ụmụaka ndị ọzọ nọ na-egwu egwu, na-awụ mmiri, ma na-arụ ụlọ ájá.

Nna Chike kuziere ya otú e si egwu mmiri. O bidoro site n’ime ka ụkwụ ya baa n’ime mmiri nta nta. Mmiri ahụ dị jụụ ma na-atọkwa ụtọ. Chike mụtara otú e si ese mmiri n’ụbọchị ole na ole.

Ezinụlọ ahụ gara leta ọtụtụ ebe: ha gara ụlọihe ngosi, ebe a na-ere ihe ncheta, na ebe a na-esi nri pụrụ iche. Chike zụrụ okpomkpo na conch shell dị ka ihe ncheta.

Mgbe ha na-alọghachi, Chike kwuru na ọ chọrọ ịbịakwa ọzọ. O chetara mma njem ahụ ruo ọtụtụ ọnwa.

Nkọwa Isi Ihe A Gụrụ: Akụkọ a na-akọ maka njem ezinụlọ Chike gara kemmiri n’oge izumike. Ọ gosiri otú Chike si mụta ihe ọhụrụ, nwee ntụrụndụ, ma nweta ahụmahụ ọma ya na ezinụlọ ya.

Isiokwu Nkụzi:

1. Mkpa nke ntụrụndụ na ezinụlọ
2. Ịmụta ihe ọhụrụ site na njem
3. Ịna-asọpụrụ okike (mmiri, anyanwụ, ájá)
4. Mmekọrịta ezinụlọ dị mma

Omume Nkuzi

• Ọgụgụ akụkọ n’ụzọ pụrụ iche
• Nkọwa okwu ndị siri ike
• Mkparịta ụka gbasara njem ha gaalarị
• Edemede gbasara ebe ha chọrọ ịga

Ajụjụ Nhọrọ

1. Onye gara njem kemmiri? a) Emeka b) Chike c) Kene d) Obi 
2. Ha gara ebee? a) Enugu b) Aba c) Lagos d) Onitsha 
3. Gịnị ka Chike mụtara n’ebe ahụ? a) Igba bọọlụ b) Ịgba ígwè c) Ise mmiri d) Ịgụ akwụkwọ 
4. Gịnị ka Chike zụrụ dị ka ihe ncheta? a) Uwe b) Akwụkwọ c) Okpomkpo d) Nri 
5. Kedu otú Chike si eche maka njem ahụ? a) Ọ kpọrọ ya asị b) O chetara ya mma c) O chefuru ya d) Ọ naghị eche ya 

Ọrụ Ụlọ

Dee akụkọ gị onwe gị gbasara ebe ị galarịrị n’oge izumike. Ọ bụrụ na ị gabeghị ebe ọ bụla, dee gbasara ebe ị chọrọ ịga na ihe ị chọrọ ime ebe ahụ.