Wakilin Suna Basic 5 Hausa Lesson Note
Download Lesson NoteTopic: Wakilin Suna
Rabon Taken:
Ma’anar Wakilin Suna: Kalmomin da ake amfani da su a maimakon suna
Ire-iren Wakilin Suna:
- Mutum ɗaya (Singular):
- Ni, na, ina (mai magana – mace ko namiji)
- Kai, ka, kana (namiji da ake yi wa magana)
- Ke, ki, kina (mace da ake yi wa magana)
- Shi, ya, yana (namiji da ake magana kai)
- Ita, ta, tana (mace da ake magana kai)
- Mutane da yawa (Plural):
- Mu, mun, muna (masu magana)
- Ku, kun, kuna (waɗanda ake yi musu magana)
- Su, sun, suna (waɗanda ake magana kai)
MAKASUDIN DARASI (OBJECTIVES)
Yara za su iya:
- Bayyana ma’anar wakilin suna
- Lissafa ire-iren wakilin suna
- Bambanta wakilin suna na mutum ɗaya da na jam’i
- Yi amfani da wakilin suna a cikin jimloli
- Musanya suna da wakilin suna
KAYAN KOYARWA (TEACHING MATERIALS)
- Allo da chalk/marker
- Katunan da ke nuna wakilin suna
- Misalan jimloli da wakilin suna
- Hotunan mutane don nunawa
- Jadawalin wakilin suna
HANYAR KOYARWA (TEACHING METHOD)
- Bayani (Explanation)
- Misalai (Examples)
- Musanyawa (Substitution)
- Tambaya da Amsa (Question and Answer)
CI GABAN DARASI (LESSON DEVELOPMENT)
Gabatarwa (Introduction) – 5 minutes
Malami zai tambaye yara:
- A maimakon “Ahmad” me za mu ce?
- Yaya za mu ce a maimakon “Fatima”?
- Me za mu ce a maimakon “Ahmad da Ali”?
Babban Abun Ciki (Main Content) – 22 minutes
Kashi na Farko: Ma’anar Wakilin Suna (5 minutes)
Me yake Wakilin Suna? Wakilin suna kalmomin da ake amfani da su a maimakon suna ne don kada a sake maimaita sunan sau da yawa. Suna taimakawa wajen sa magana ta fi kyau da sauki.
Mahimmancin Wakilin Suna:
- Yana hana maimaita suna sau da yawa
- Yana sa magana ta fi kyau
- Yana taimaka wajen fahimtar magana
- Yana nuna bambanci tsakanin mutane
Kashi na Biyu: Wakilin Suna na Mutum Ɗaya (8 minutes)
- Mai Magana (First Person):
- Ni – Wakilin suna na mai magana
- Misali: Ni ɗalibi ne (I am a student)
- Na – Don nuna mallaka ko aikatawa
- Misali: Na tafi makaranta (I went to school)
- Ina – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Ina karatu (I am reading)
- Wanda Ake Yi Masa Magana – Namiji (Second Person – Male):
- Kai – Wakilin suna na namiji da ake yi masa magana
- Misali: Kai kyakkyawan ɗalibi ne (You are a good student)
- Ka – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Ka zo nan (You come here)
- Kana – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Kana rubuta (You are writing)
- Wanda Ake Yi Mata Magana – Mace (Second Person – Female):
- Ke – Wakilin suna na mace da ake yi mata magana
- Misali: Ke kyakkyawar yarinya ce (You are a good girl)
- Ki – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Ki zo nan (You come here)
- Kina – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Kina wasa (You are playing)
- Wanda Ake Magana Kansa – Namiji (Third Person – Male):
- Shi – Wakilin suna na namiji da ake magana kansa
- Misali: Shi malami ne (He is a teacher)
- Ya – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Ya tafi gida (He went home)
- Yana – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Yana aiki (He is working)
- Wanda Ake Magana Kanta – Mace (Third Person – Female):
- Ita – Wakilin suna na mace da ake magana kanta
- Misali: Ita likita ce (She is a doctor)
- Ta – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Ta iso gida (She arrived home)
- Tana – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Tana ɗafa abinci (She is cooking)
Kashi na Uku: Wakilin Suna na Jam’i (9 minutes)
- Masu Magana (First Person Plural):
- Mu – Wakilin suna na masu magana
- Misali: Mu ɗalibai ne (We are students)
- Mun – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Mun tafi makaranta (We went to school)
- Muna – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Muna karatu (We are reading)
- Waɗanda Ake Yi Musu Magana (Second Person Plural):
- Ku – Wakilin suna na waɗanda ake yi musu magana
- Misali: Ku kyawawan ɗalibai ne (You are good students)
- Kun – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Kun yi kyau (You did well)
- Kuna – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Kuna wasa (You are playing)
- Waɗanda Ake Magana Kansu (Third Person Plural):
- Su – Wakilin suna na waɗanda ake magana kansu
- Misali: Su malamai ne (They are teachers)
- Sun – Don nuna aikatawa ko mallaka
- Misali: Sun tafi gida (They went home)
- Suna – Don nuna abin da ake yi yanzu
- Misali: Suna aiki (They are working)
Aikawa (Practice) – 8 minutes
Aiki na Farko: Musanya Suna da Wakilin Suna Misali:
- Ahmad yana karatu → Shi yana karatu
- Fatima ta tafi → Ita ta tafi
- Ahmad da Ali sun zo → Su sun zo
Aiki na Biyu: Cika Jimloli Yara za su cika jimloli da wakilin suna da ya dace:
- ___ ɗalibi ne (Ni)
- ___ tana wasa (Ita)
- ___ malamai ne (Su)
Aiki na Uku: Gina Jimloli Yara za su gina jimloli da wakilin suna:
- Da “ni” – Ni ina son karatu
- Da “ku” – Ku zo nan
- Da “suna” – Suna cin abinci
TAMBAYOYIN KIMANTAWA (EVALUATION QUESTIONS)
- Me yake wakilin suna?
- A maimakon “Ahmad” me za mu ce?
- Wane wakilin suna za mu yi amfani da shi a maimakon “Fatima”?
- Bambanta “ka” da “ki”
- Me yake bambanci tsakanin “ya” da “ta”?
- Cika: Ahmad yana karatu → ___ yana karatu
- Gina jimla da “muna”
- Me yake amfanin wakilin suna?
AIKIN GIDA (ASSIGNMENT)
- Musanya wakilin suna a cikin jimloli guda biyar
- Gina jimloli guda goma da wakilin suna daban-daban
- Lissafa wakilin suna na mutum ɗaya da na jam’i
TAƘAITAWA (CONCLUSION)
Malami zai taƙaita cewa:
- Wakilin suna yana nuna mutum ba tare da ambaton sunansa ba
- Yana hana maimaita suna sau da yawa
- Akwai wakilin suna na mutum ɗaya da na jam’i
- Wakilin suna yana sa magana ta fi kyau
- Ya kamata mu koyi amfani da wakilin suna daidai
- Wakilin suna muhimmanci ne a harshen Hausa
Lokacin Darasi: 35 mintuna