Kalmomi ta kishiyoy Basic 6 Hausa Lesson Note
Download Lesson Note
Lesson Notes
Topic: Kalmomi ta kishiyoy
Learning Objectives:
- Fahimtar ma’anar kishiyoyi
- Iya gano kalmomin da kishiyoyi
- Gina jimloli da kalmomin kishiyoyi
- Amfani da su cikin magana ta yau da kullum
Lesson Content:
Gabatarwa: Kalmomin kishiyoyi su ne kalmomi biyu masu saba da juna, waɗanda ma’anarsu ta bambanta sosai. Misali: babba da ƙarami, fari da baƙi.
Ma’anar Kishiya: Kishiya kalma ce da take nufin “abokin gaba” ko “sabani”. A harshe, kalmar kishiya tana nufin kalmar da take saba da wata kalma saboda ma’anarta ta bambanta da ita.
Misalan Kalmomin Kishiyoyi:
Iyali:
- Uwa ↔ Uba (mother ↔ father)
- Yaro ↔ Yarinya (boy ↔ girl)
- Ɗa ↔ Diya (son ↔ daughter)
- Namiji ↔ Mace (man ↔ woman)
Motsi:
- Zo ↔ Tafi (come ↔ go)
- Shiga ↔ Fita (enter ↔ exit)
- Tsaya ↔ Zauna (stand ↔ sit)
- Tashi ↔ Kwanta (get up ↔ lie down)
Ji da Motsin Rai:
- Kuka ↔ Dariya (crying ↔ laughter)
- Fushi ↔ Jin daɗi (anger ↔ happiness)
- Ƙauna ↔ Ƙiyayya (love ↔ hate)
- Tsoro ↔ Ƙarfin hali (fear ↔ courage)
Lokaci:
- Dare ↔ Rana (night ↔ day)
- Safe ↔ Yamma (morning ↔ evening)
- Jiya ↔ Gobe (yesterday ↔ tomorrow)
- Yanzu ↔ Dazani (now ↔ later)
Sifa:
- Babba ↔ Ƙarami (big ↔ small)
- Fari ↔ Baƙi (white ↔ black)
- Tsayi ↔ Gajeriya (tall ↔ short)
- Nauyi ↔ Sauƙi (heavy ↔ light)
Misalan Jimloli:
- Yaro ya shiga aji, yarinya ta fita daga aji.
- Suna kuka jiya, amma yau suna dariya.
- Babban gida yana gefen hanya, ƙaramin gida kuma yana baya.
- Uwar Musa ta zo safe, uban Halima ya tafi da yamma.
- Masu tsayi suna tsaye, masu gajeriya suna zaune.
Ayyuka a Aji: Ɗalibai za su rubuta kalmomin kishiyoyi, su gina jimloli da su, kuma su bayyana amfaninsu.
Multiple Choice Exercise:
- Kishiyar “zo” ita ce:
- a) Shiga
- b) Tafi
- c) Tsaya
- d) Zauna
- Kishiyar “uba” ita ce:
- a) Yaro
- b) Ɗa
- c) Uwa
- d) Yarinya
- Wanne kalma kishiyar “dare”?
- a) Safe
- b) Yamma
- c) Rana
- d) Maraice
- Kishiyar “kuka” ita ce:
- a) Fushi
- b) Dariya
- c) Tsoro
- d) Ƙauna
- “Babba” da “ƙarami” kalmomi ne na:
- a) Motsi
- b) Lokaci
- c) Sifa
- d) Iyali
Homework:
- Rubuta kalmomin kishiyoyi guda goma
- Gina jimla ɗaya da kowane kishiya (jimloli goma)
- Raba su zuwa rukuni: iyali, motsi, lokaci, da sifa
- Yi zane mai nuna biyu daga cikin kishiyoyin