Ise Akuku Ahu Mmadu Basic 2 Igbo Lesson Note
Download Lesson NoteTopic: Ise Akuku Ahu Mmadu
Term: Third Term
Learning Objectives
Umuaka ga-enwe ike:
Ikọwa ihe bụ ngụtaọnụ na ihe bụ agụtaghị ọnụ
Ikpọpụta ihe ndị a na-agụtaghị ọnụ
Ikwukwa ndị a na-agụta
Ihe Nkuzi (Teaching Materials)
Ihe ngụtaọnụ dị iche iche (pensụl, akwụkwọ, okwute)
Ihe agụtaghị ọnụ (mmiri, ụtụ, mmanụ)
Chaatị ụdị ihe abụọ
Akwụkwọ na pensụl
Nkuzi (Content)
Gini Bụ Ihe Ngụtaọnụ (Countable Things)?
Ihe ngụtaọnụ bụ ihe anyị nwere ike ịgụta ọnụ ha otu otu. Ha bụ ihe anyị nwere ike ikwu “otu, abụọ, atọ…” maka ha.
Ọmụmaatụ Ihe Ngụtaọnụ:
- Ihe Dị N’ụlọ:
Akwụkwọ – Otu akwụkwọ, akwụkwọ abụọ, akwụkwọ atọ
Pensụl – Otu pensụl, pensụl abụọ, pensụl atọ
Oche – Otu oche, oche abụọ, oche atọ
Tebụl – Otu tebụl, tebụl abụọ, tebụl atọ
Efere – Otu efere, efere abụọ, efere atọ
- Anụmanụ:
Ewu – Otu ewu, ewu abụọ, ewu atọ
Nkịta – Otu nkịta, nkịta abụọ, nkịta atọ
Nnụnnụ – Otu nnụnnụ, nnụnnụ abụọ, nnụnnụ atọ
Azu – Otu azu, azu abụọ, azu atọ
- Akụkụ Ahụ:
Aka – Otu aka, aka abụọ
Ụkwụ – Otu ụkwụ, ụkwụ abụọ
Anya – Otu anya, anya abụọ
Ntị – Otu ntị, ntị abụọ
Gini Bụ Ihe Agụtaghị Ọnụ (Uncountable Things)?
Ihe agụtaghị ọnụ bụ ihe anyị na-enweghị ike ịgụta ọnụ ha otu otu. Ha bụ ihe dị ka mmiri, ụtụ, maọbụ ihe ndị na-agbasa.
Ọmụmaatụ Ihe Agụtaghị Ọnụ:
- Mmiri Na Ihe Mmiri:
Mmiri – Anyị anaghị asị “otu mmiri, mmiri abụọ”
Mmanụ – Anyị anaghị asị “otu mmanụ, mmanụ abụọ”
Mmanya – Anyị anaghị asị “otu mmanya, mmanya abụọ”
- Ihe Oriri:
Osikapa – Anyị anaghị agụta mkpụrụ osikapa otu otu
Ọka – Anyị anaghị agụta mkpụrụ ọka otu otu
Ụtụ – Anyị anaghị agụta mkpụrụ ụtụ otu otu
- Ihe Ndị Ọzọ:
Ikuku – Anyị anaghị agụta ikuku
Ọkụ – Anyị anaghị agụta ọkụ
Ọchịchịrị – Anyị anaghị agụta ọchịchịrị
Etu Esi Akọwa Ihe Agụtaghị Ọnụ:
Iji Ngwa Nrụpụta:
Mmiri: Otu iko mmiri, otu karama mmiri
Osikapa: Otu efere osikapa, otu akpa osikapa
Mmanụ: Otu karama mmanụ, otu kalịa mmanụ
Iji Okwu Ngosipụta Ọtụtụ:
Mmiri ọtụtụ – karịa “mmiri ole na ole”
Osikapa ọtụtụ – karịa “osikapa ntakịrị”
Mmanụ ọtụtụ – karịa “mmanụ ntakịrị”
Ọmụmaatụ N’ahịrịokwu:
Ihe Ngụtaọnụ:
“Akwụkwọ atọ dị na tebụl” – Anyị ma ọnụọgụgụ ya
“Ewu ise nọ n’ogige” – Anyị nwere ike ịgụta ha
“Pensụl abụọ dị n’akpa m” – Anyị ma ole ha dị
“Ụmụaka anọ nọ n’ụlọ akwụkwọ” – Anyị gụtara ha
Ihe Agụtaghị Ọnụ:
“Mmiri dị n’ite” – Anyị amaghị mkpụrụ ole ọ dị
“Osikapa dị n’efere” – Anyị anaghị agụta mkpụrụ ya
“Mmanụ dị na karama” – Anyị anaghị agụta ya
“Ikuku na-efe n’ogige” – Anyị enweghị ike ịgụta ya
Omume Klaasị (Class Activities):
- Egwuregwu “Ngụta maọbụ Agụtaghị”:
Nkuzi ga-egosi ihe dị iche iche
Ụmụaka ga-ekwu ma a na-agụta ya ka a naghị agụta ya
Ha ga-ekwu ihe mere ha ji kwuo otu a
- “Kewaa Ihe”:
Nye ụmụaka foto ihe dị iche iche
Ka ha kewaa ha n’ime ụdị abụọ
Ka ha kwuo ihe mere ha ji kewaa ha otu a
- “Mee Ahịrịokwu”:
Nye ụmụaka ihe ngụtaọnụ na agụtaghị ọnụ
Ka ha mee ahịrịokwu site na ha
Ka ha gosi ọdịiche dị n’etiti ha
Ịga N’ihu Site N’ọmụmaatụ:
Ihe Ngụtaọnụ – Iji Ọnụọgụgụ:
Banana otu → Banana abụọ → Banana atọ
Apple otu → Apple abụọ → Apple atọ
Oroma otu → Oroma abụọ → Oroma atọ
Ube otu → Ube abụọ → Ube atọ
Ihe Agụtaghị Ọnụ – Iji Ngwa:
Mmiri → Iko mmiri → Karama mmiri
Garri → Efere garri → Akpa garri
Ọka → Iko ọka → Akpa ọka
Nnu → Nkasị nnu → Akpa nnu
Ihe Pụrụ Iche N’asụsụ Igbo:
Mgbe Ụfọdụ Otu Ihe Nwere Ike Ịbụ Abụọ:
Orange:
Ngụtaọnụ: “Orange atọ” (mkpụrụ osisi atọ)
Agụtaghị ọnụ: “Mmiri orange” (mmiri e si na orange mepụta)
Ọka:
Ngụtaọnụ: “Ọka ise” (mkpụrụ ọka ise)
Agụtaghị ọnụ: “Ọka” (mgbe a gwenyere ya)
Ajụjụ Na Azịza:
Maka Ihe Ngụtaọnụ:
Ajụjụ: “Akwụkwọ ole dị na tebụl?”
Azịza: “Akwụkwọ atọ dị na tebụl”
Ajụjụ: “Ewu ole ị hụrụ?”
Azịza: “Ahụrụ m ewu ise”
Maka Ihe Agụtaghị Ọnụ:
Ajụjụ: “Mmiri ole dị n’ite?”
Azịza Ọjọọ: “Mmiri atọ dị n’ite”
Azịza Ọma: “Mmiri ọtụtụ dị n’ite” maọbụ “Ite mmiri dị ebe ahụ”
Ajụjụ: “Osikapa ole ị ga-eri?”
Azịza Ọjọọ: “Osikapa ise”
Azịza Ọma: “Efere osikapa” maọbụ “Osikapa ntakịrị”
Njehie A Na-emekarị:
Njehie Ụmụaka:
Ịgụta ihe agụtaghị ọnụ: “Mmiri atọ” karịa “Iko mmiri atọ”
Iji “ọtụtụ” maka ihe ngụtaọnụ: “Akwụkwọ ọtụtụ” karịa “Akwụkwọ ise”
Ịgbaghari ihe: Ikwu “agụta ọnụ” maka “agụtaghị ọnụ”
Etu Esi Edozi Njehie:
Jụọ onwe gị: “M nwere ike ịgụta ihe a otu otu?”
Mee Nnwale: Gbalịa ịgụta ya: “otu, abụọ, atọ…”
Jiri Ngwa: Ọ bụrụ na ị nweghị ike, jiri ngwa kọwaa ya
Ọmụmaatụ Site N’eserese:
Eserese Ihe Ngụtaọnụ:
See pensụl atọ, dee “Pensụl atọ”
See ewu abụọ, dee “Ewu abụọ”
See efere ise, dee “Efere ise”
Dee “Ihe Ngụtaọnụ” n’okpuru
Eserese Ihe Agụtaghị Ọnụ:
See mmiri n’iko, dee “Iko mmiri”
See osikapa n’efere, dee “Efere osikapa”
See mmanụ na karama, dee “Karama mmanụ”
Dee “Ihe Agụtaghị Ọnụ” n’okpuru
Egwuregwu Mmụta:
- “Nye M Ọnụọgụgụ”:
Nkuzi ga-akpọ ihe
Ọ bụrụ ihe ngụtaọnụ, ụmụaka ga-ekwu ọnụọgụgụ
Ọ bụrụ ihe agụtaghị ọnụ, ha ga-ekwu “Enweghị ike ịgụta”
- “Kedụ Ka M Ga-esi Kọwaa Ya?”:
Nye ụmụaka ihe agụtaghị ọnụ
Ka ha kọwaa etu ha ga-esi kwuo ya
Ọmụmaatụ: Mmiri → “Iko mmiri, karama mmiri”
- “Chọta Njehie”:
Kwuo ahịrịokwu nwere njehie
Ka ụmụaka chọpụta njehie ma dozie ya
Ọmụmaatụ: “Mmiri atọ” → “Iko mmiri atọ”
Ihe Oriri Dị Iche Iche:
Ihe Ngụtaọnụ:
Mkpụrụ Osisi: Apple, orange, banana, ube
Vegetables: Akwụkwọ nri otu otu, tomato otu otu
Ihe Ọzọ: Nqụọ, bread, biscuit
Ihe Agụtaghị Ọnụ:
Grains: Osikapa, ọka, wheat, garri
Liquids: Mmiri, mmanụ, mmanya, tii
Powders: Ụtụ, sugar, nnu
Mkparịtaụka Klaasị:
Ajụjụ Maka Mkparịtaụka:
“Gini ka ị na-eri n’ụtụtụ? Ngụtaọnụ ka agụtaghị ọnụ?”
“Kedụ ihe agụtaghị ọnụ ị hụrụ n’ụlọ?”
“Etu esi ị kọwaa mmiri nye onye ọbịa?”
“Gini ga-eme ma ị gbalịrị ịgụta mmiri otu otu?”
Ọmụmaatụ N’ezinaụlọ:
N’ụlọ Nri:
Ngụtaọnụ: Efere, iko, ngaji, ọkọlọtọ
Agụtaghị ọnụ: Osikapa, garri, mmiri, mmanụ
N’ime Ụlọ:
Ngụtaọnụ: Oche, tebụl, akwụkwọ, foto
Agụtaghị ọnụ: Ikuku, ọkụ, ọchịchịrị, uzuzu
Ndụmọdụ Mmụta:
Mgbe ị na-ekwu maka ihe ọ bụla, jụọ onwe gị ma ị nwere ike ịgụta ya
Ọ bụrụ na ị nwere ike ịgụta ya otu otu, ọ bụ ihe ngụtaọnụ
Ọ bụrụ na ị nweghị ike ịgụta ya, ọ bụ ihe agụtaghị ọnụ
Jiri ngwa kọwaa ihe agụtaghị ọnụ (iko mmiri, akpa osikapa)
Ule (Evaluation)
Gini bụ ihe ngụtaọnụ na ihe agụtaghị ọnụ?
Kpọọ ihe ngụtaọnụ atọ na ihe agụtaghị ọnụ atọ
Dozie njehie a: “Mmiri ise dị n’ite”
Kedụ ka ị ga-esi kwuo maka osikapa dị n’efere?
Ọrụ Ụlọ (Home Work)
Gaa n’ụlọ nri n’ụlọ gị ma dee ihe ngụtaọnụ ise na ihe agụtaghị ọnụ ise ị hụrụ.